~Deur DwarsDoring

Frankryk het die afgelope naweek weer ’n besondere moderne les geleer:

As jy kwaad genoeg is, kan jy blykbaar ’n historiese gebou aan die brand steek en steeds hoop dat iemand die gesprek met jou “griewe” begin.

Op 17 Oktober het tussen 550 000 en 800 000 mense landwyd betoog oor die hoë lewenskoste, swak onderwysomstandighede en ’n regering wat toenemend onder politieke en finansiële druk verkeer.

Baie het vreedsaam betoog. Dit moet gesê word.

Maar in verskeie stede het die dag verander in iets wat niks meer met demokratiese protes te doen gehad het nie. Winkels is geplunder. Motors is verbrand. Openbare geboue is aangeval.

En in Limoges is ’n historiese stadsaal uit 1883 doelbewus aan die brand gesteek nadat gemaskerde individue vensters gebreek en die gebou binnegedring het.

Die dak het gedeeltelik ineengestort. ’n Stad se erfenis het binne ure in rook opgegaan.

Maar natuurlik moet ons eers vra waarom die brandstigters kwaad was. Want dit is blykbaar hoe die moderne wêreld werk.

Griewe gee niemand ’n vuurhoutjie nie

’n Mens kan saamstem dat Franse skole probleme het. Jy kan saamstem dat lewenskoste hoog is. Jy kan Macron se regering kritiseer. Jy kan staak, betoog, petisies teken en honderdduisende mense in die strate kry. Dit is demokrasie.

Maar die oomblik wanneer jy iemand anders se winkel plunder, ’n polisiemotor aan die brand steek of ’n openbare gebou vernietig, het jy opgehou om ’n betoger te wees. Jy het ’n misdaad gepleeg. Dit behoort nie ingewikkeld te wees nie.

En tog leef ons in ’n tyd waarin die agtergrond van geweld soms vinniger verduidelik word as die geweld self veroordeel word. ’n Gebreekte venster kry ’n “konteks”. ’n Brandende gebou kry ’n “onderliggende oorsaak”. ’n Winkelier wat sy lewenswerk verloor, kry hopelik later ’n vorm om in te vul.

Orde is nie fascisme nie

Vir ’n konserwatiewe Christen behoort iets hier baie bekend te klink. ’n Goeie samelewing kan nie sonder orde, geregtigheid, eiendomsreg en verantwoordelikheid bestaan nie. Die Christelike begrip van gesag beteken nie dat elke regering altyd reg is nie. Die Skrif bied genoeg voorbeelde van verkeerde heersers.

Maar dit leer ook nie dat persoonlike woede ’n mens toestemming gee om jou buurman se winkel af te brand nie.

Vryheid sonder selfbeheersing word chaos. Regte sonder pligte word selfsug. En protes sonder morele grense word bloot ’n skare met ’n verskoning.

Die waarheid het ook in die strate gebrand

Daar is nog iets ontstellends aan hierdie naweek. Sosiale media het werklike geweld binne minute wêreldwyd versprei.

Maar saam daarmee het vals KI-beelde en video’s begin sirkuleer. Beelde van beweerde betogers, vals voorvalle en selfs gefabriseerde tonele is gebruik om bestaande politieke vertellings aan beide kante te versterk.

Een werklike video van polisiemotors wat met klippe bestook word, is binne minder as 24 uur meer as 45 miljoen keer op X gekyk. Daarna het die fopmateriaal gevolg.

Dít behoort konserwatiewes ook te waarsku. As ons sê ons staan vir waarheid, mag ons nie ’n vals foto deel bloot omdat dit ons argument mooi pas nie.

Waarheid bly waarheid, selfs wanneer ’n leuen baie nuttig sou wees.

En wat van Islamisme?

Frankryk het beslis ’n ernstige, jarelange debat oor immigrasie, integrasie, radikale Islamisme, sekularisme en die behoud van sy kulturele identiteit.

Daardie gesprek mag gevoer word. Dit móét gevoer word.

Om bekommerd te wees oor die spanning tussen radikale Islamistiese ideologie en Westerse begrippe van godsdiensvryheid, vryheid van spraak en die skeiding van godsdiens en staat is nie vanself rassisme nie.

Islam is immers ’n godsdiens en Islamisme ’n politieke ideologie, dit is nie ’n ras nie.cFranse owerhede wys eerder na ultra-linkse radikales en kriminele opportuniste.

As ons Islamisme wil kritiseer, laat ons dit doen waar die feite dit bewys.cOns hoef nie ’n vyand uit te dink wanneer die werklike brandstigter reeds op kamera is nie.

Die groter gevaar

Die Franse tonele behoort Afrikaners nietemin wakker te skud. Nie omdat Frankryk Suid-Afrika is nie. Maar omdat beskawing oral op dieselfde brose dinge rus: Gesinne wat kinders leer wat reg en verkeerd is. Gemeenskappe wat eiendom respekteer. Mense wat hul erfenis bewaar. Polisie wat die wet kan handhaaf. Howe wat misdadigers aanspreeklik hou. En burgers wat verstaan dat ’n grief jou nie bo morele wet plaas nie.

Wanneer daardie dinge verdwyn, help geen indrukwekkende grondwet jou veel nie.

Frankryk se regering het ná die geweld gedeeltelike aandklokreëls in verskeie stede ingestel. Teen 19 Oktober was meer as 2 400 mense gearresteer.

Dít is wat gebeur wanneer orde eers toegelaat word om in duie te stort: Die staat reageer uiteindelik met méér dwang. En gewone wetsgehoorsame mense verloor saam met die oproermakers hul vryheid. Dit is waarom ’n goeie samelewing nie net vryheid nodig het nie. Hy het selfbeheersing nodig. Hy het waarheid nodig. Hy het geloof nodig. Hy het ’n kultuur nodig wat leer dat jou buurman se huis, winkel en geskiedenis nie joune is om te vernietig bloot omdat jy kwaad is nie.

Want wanneer ’n samelewing begin glo dat elke grief ’n verskoning is vir chaos, brand daar uiteindelik meer as ’n stadsaal.

Dan begin die beskawing self smeul.