Lank voordat ’n slimfoon antwoorde op byna enige vraag kon oplewer, het Suid-Afrikaanse kinders dikwels ’n stukkie kennis aan die binnekant van ’n Chappies-omhulsel gevind. Die kougom het vir geslagte meer as ’n soetigheid geword: dit het vrae, versamelkompetisies en selfs kleingeld by die kafee opgelewer.
Arthur Ginsberg het die handelsmerk in die laat 1940’s by die Chapelat-soetgoedfabriek in Johannesburg se Troyeville help skep. Hy het opgemerk dat ’n mededingende kougom ’n pennie per stuk gekos het en wou ’n produk maak waarvan twee vir dieselfde bedrag verkoop kon word. Die naam Chappies is afgelei van Chapelat.
Die aanvanklike geure was suurlemoen, lemoen, aarbei, kersie en pynappel. Die “Het jy geweet?”-vrae aan die binnekant van die omhulsels het die produk egter ’n besondere kenmerk gegee. Ginsberg het vertel dat die eerste vrae uit die Three Wise Men-paneel van die radioprogram Test the Team gekom het. Akademici van die Universiteit van die Witwatersrand het later ook vrae bygedra. Ginsberg het geraam dat daar tussen 5 000 en 6 000 vrae gekry is.
Die omhulsels is ook vir kompetisies gebruik: kinders kon dit insamel om vir pryse soos televisies, radio’s en motorfietse in aanmerking te kom. Chappies is soms by buurtwinkels as kleingeld gegee. Ginsberg het dié gebruik later ’n “taai geldeenheid” genoem. In sy herinneringe het hy gesê dat die handelsmerk teen die laat 1970’s sowat 90% van Suid-Afrika se kougommark gehad het.
Cadbury het Chappies in die laat 1970’s oorgeneem. In 2012 is Suid-Afrikaners genooi om nuwe “Het jy geweet?”-feite voor te stel. Meer as 50 000 inskrywings is ontvang; 170 is vir die omhulsels gekies en deur die kunstenaar Jaco Haasbroek geïllustreer.
Chappies se geskiedenis is nou verweef met dié van sy kenmerkende omhulsels: ’n klein stukkie verpakking wat kinders laat lees, lag en soms iets nuuts ontdek het.
Terugspore/Pingbacks