Suid-Afrikaanse graanboere beplan om dié seisoen minder mielies en aansienlik meer sonneblom te plant. Stygende insetkoste, laer mieliepryse en kommer oor droogte (’n besonder warm somer en El Niño) weeg op.

Die eerste vooruitskattings van die Oesskattingskomitee (CEC) toon dat boere beoog om 2,387 miljoen hektaar met mielies te beplant, 12,37% minder as die 2,724 miljoen hektaar wat die vorige seisoen geplant is. Dit is die kleinste beplande mielie-oppervlakte in agt jaar. Die oppervlakte vir witmielies kan met meer as 18% afneem.

Die beplande oppervlakte vir somergraan- en oliesade saam is sowat 2% kleiner as in 2025-’26, maar stem ooreen met die vyfjaargemiddeld. Sonneblomsaad is die uitsondering: boere beoog om die oppervlakte daarvoor met byna 45% uit te brei.

Tobias Doyer, uitvoerende hoof van Graan SA, het gesê laer internasionale mieliepryse en groot witmielievoorraad in plaaslike silo’s help verklaar waarom boere hul planne verander. Sonneblom het onder meer aantreklik geword weens laer insetkoste, beter pryse en ’n korter groeiseisoen wat die gewas minder kwesbaar vir droogte maak.

Sommige boere in die westelike produksiegebiede het reeds in Augustus begin sonneblom plant—tot twee maande vroeër as gewoonlik. Die vroeë aanplantings was deels daarop gemik om voordeel te trek uit die beskikbare grondvog. Die warm weer en min reën in Oktober het die vroeë planttempo egter laat afneem.

Die Suid-Afrikaanse Weerdiens verwag dat die verre noordooste waarskynlik die swaarste deur die El Niño-weerpatroon geraak sal word. Die somergraanstreek kan ook ’n besonder warm somer beleef. Die huidige El Niño sal na verwagting minstens tot Februarie of Maart voortduur.

Wandile Sihlobo, hoofekonoom van die Landboubesigheidskamer, het gesê die hittegolf wek toenemende kommer, hoewel hy hoop dat die meeste boere vroeg sal plant waar grondvog dit toelaat.

Die CEC se voorlopige syfers oor wat uiteindelik geplant is, word in Januarie verwag. Suid-Afrika het tans ’n rekord-oordragvoorraad van 4,3 miljoen ton witmielies. ’n Kleiner oes weens minder aanplantings of droogte kan later tot minder voorraad en hoër voedselinflasie bydra, maar die uitwerking sal eers mettertyd duidelik word.