’n Big Mac wat R68,30 in Suid-Afrika kos, dui volgens The Economist se Big Mac-indeks daarop dat die rand met 52,04% teenoor die Amerikaanse dollar onderwaardeer is.
Die bevinding is bekendgemaak terwyl die indeks sy 40ste bestaansjaar vier en die rand Vrydagoggend teen sowat R16,48 teenoor die dollar verhandel het nadat die Amerikaanse Federale Reserweraad sy maatstafrentekoers onveranderd gelaat het.
The Economist het die Big Mac-indeks in 1986 as ’n ligsinnige manier ontwikkel om koopkragpariteit te verduidelik. Wat as ’n “speelse gedagte-eksperiment” begin het, het volgens die publikasie sedertdien lesers vermaak, valutahandelaars geïnteresseer en sentrale banke geïrriteer.
Die indeks vergelyk die prys van McDonald’s se kenmerkende hamburger in verskillende lande om te bereken wat wisselkoerse behoort te wees indien geldeenhede dieselfde koopkrag weerspieël.
Volgens die jongste berekening beteken die Big Mac se Suid-Afrikaanse prys nie dat McDonald’s sy pryse moet verlaag nie. Dit illustreer eerder hoe swak die rand volgens dié maatstaf teenoor die dollar is.
Hoewel kritici meen dat een hamburger nie ’n hele ekonomie akkuraat kan weerspieël nie, voer The Economist aan dat die Big Mac meer as 60 verskillende bestanddele bevat en ook koste soos arbeid, eiendom en nutsdienste weerspieël. Dit maak die burger volgens die publikasie ’n bruikbare aanduiding van plaaslike koopkrag.
Die publikasie erken dat die indeks se voorspellingsrekord gemeng is, maar sê dit het onder meer korrek aangedui dat die euro met sy ontstaan in 1999 oorwaardeer was.
Rand hou stand ná Fed-besluit
Volgens die bron het Kevin Warsh ná die vergadering gesê die Amerikaanse ekonomie toon steeds veerkragtigheid ondanks inflasie wat bo die sentrale bank se teiken van 2% bly.
Annabel Bishop, Investec se hoofekonoom, het gesê die Fed se besluit het min onmiddellike uitwerking op die rand gehad omdat onveranderde Amerikaanse rentekoerse reeds verwag is. Volgens haar het beleidmakers ook nie vooruitvoorligting gegee nie en sal toekomstige besluite afhang van inkomende ekonomiese data terwyl onsekerheid hoog bly.
André Cilliers, valutastrateeg by TreasuryONE, het gesê die breër Amerikaanse dollar het ná Woensdag se daling ná die Fed-besluit gestabiliseer, wat die rand gehelp het om sy onlangse winste te behou.
Hy het die rand se veerkragtigheid aan laer oliepryse en ’n verbeterde wêreldwye risiko-aptyt toegeskryf. Swakker goudpryse en voortgesette kommer oor binnelandse beleid beperk egter verdere versterking. Volgens Cilliers lyk dit of die rand op kort termyn binne ’n beperkte band sal bly verhandel.
