Die 15%-verhoging in die petrolprys in April was moeilik om te sluk, maar jou ouers of grootouers kan waarskynlik van ’n nog groter skok onthou.
In Januarie 1985 het die binnelandse prys van 93-oktaan petrol oornag met ’n massiewe 39% gestyg, volgens data wat deur Statistiek SA saamgestel is. Die styging is aangevuur deur ’n skerp verswakking van die rand.
Dit is op sy beurt veroorsaak deur kapitaaluitvloei toe internasionale sanksies teen die apartheidsregering begin het en die goudprys ineengestort het.
Die verhoging is op 23 Januarie aangekondig en het om middernag in werking getree, wat tot lang rye by vulstasies gelei het – waarvan baie destyds nog “kantoorure” gehandhaaf het.
Hoewel dit vandag klein klink, was die verhoging 25 sent per liter, wat die prys van 63,5c tot 88,5c verhoog het. Statistiek SA het dit egter na 2026-waardes omgeskakel, wat wys dat dit vandag op ’n verhoging van R4,94 sou neerkom. Dit is meer as die R3,06 per liter-verhoging in April 2026, wat die impak van die Midde-Ooste-konflik weerspieël.
Volgens Statistiek SA se ontleding was die April-verhoging die sewende grootste in die afgelope 50 jaar, en die Mei-verhoging die agtste grootste, met ’n styging van 14%.
Die ontleding gebruik 93-oktaan as maatstaf, aangesien dit die enigste brandstofgraad is wat oor die afgelope 50 jaar relatief konstant gebly het, indien dit ongelood is.
Oor die afgelope 50 jaar het die prys van 93-oktaan petrol in Gauteng gestyg van 21,1c per liter tot R26,52 per liter.
Statistiek SA sê: “Vir diegene wat wonder oor die desimale plekke in hierdie bedrae – ja, petrolpryse is in die ou dae tot fraksies van ’n sent bepaal.”
Brandstof het in November 1985 R1 per liter oorskry, en R10 per liter in 2008. Dit het vir die eerste keer die R20-kerf in Desember 2021 oorskry.
Die nuwe prys wat in Mei 2026 vasgestel is, is die hoogste nog vir binnelandse 93-oktaan petrol.
Statistiek SA wys ook daarop dat 10 sent in Januarie 1980 baie meer werd was as vandag. “Verbruikers kon destyds baie meer met daardie bedrag koop. ’n Verhoging van 10 sent in 1980 sou dus baie meer pynlik gewees het as ’n 10 sent-verhoging vandag.”
Van die grootste spronge in brandstofpryse is veroorsaak deur die Iraanse Rewolusie (1979), die ineenstorting van die rand (1985) en Irak se inval in Koeweit (1990).
