HARARE – Wetenskaplikes het ernstige kommer uitgespreek oor berigte dat sommige pluimveeboere in Zimbabwe antiretrovirale (ARV-)middels by hoendervoer voeg in die oortuiging dat dit die voëls vinniger laat groei en beter teen siektes beskerm.
Volgens dr. Linda Bester van die Diere-navorsingsetiekkomitee aan die Universiteit van KwaZulu-Natal is daar geen wetenskaplike grondslag vir dié praktyk nie.
“Dit is ‘n volledige mite,” het sy gesê.
Bester waarsku dat die gebruik van menslike medisyne in dierevoer ernstige gevolge vir sowel menslike as diergesondheid kan inhou. Volgens haar word die ARV-middels vermoedelik onwettig op die swartmark bekom.
“Volgens Bester glo navorsers boere gebruik hierdie ARV-middels in hoendervoer. Dit is natuurlik onwettig,” het sy gesê.
Volgens Bester maak die ARV-middels nie die hoenders werklik groter nie, maar veroorsaak dit bloot waterige opswelling, wat die voëls groter en meer gespierd laat lyk.
“Die hoenders lyk wel groter, maar dit is eintlik net waterige, chemiese opswelling. Dit is nie werklike groei nie en dit is heeltemal oneties,” het sy gesê.
Sy wys daarop dat kommersiële braaikuikens reeds spesiaal geteel word om binne ‘n kort tyd vinnig te groei. Sommige boere slag die hoenders ook vroeër voordat sekere pluimveesiektes ontwikkel, wat die indruk kan skep dat die ARV-middels hul oorlewing verbeter.
Bester het ook haar kommer uitgespreek oor die beweerde swartmarkhandel in ARV-middels.
“Dit is hartseer dat mense hierdie lewensreddende medisyne steel en dit as ‘n landbouproduk gebruik. Dit is ‘n ernstige misdaad,” het sy gesê.
Sy beklemtoon dat menslike medisyne, anders as veeartsenykundige medisyne, nie goedgekeur is vir gebruik in diere wat vir menslike verbruik bestem is nie.
“Veeartsenykundige medisyne het streng wagtydperke en word deeglik getoets voordat die vleis op die mark kom. Dit geld nie vir menslike medisyne nie,” het sy gesê.
Volgens Bester is die grootste risiko die moontlike ontwikkeling van middelweerstandige kieme wanneer mense oor ‘n lang tydperk klein hoeveelhede middelreste deur voedsel inneem.
“Wanneer mense voortdurend aan klein hoeveelhede van hierdie middelreste blootgestel word, kan dit bydra tot die ontwikkeling van middelweerstandige kieme. Wanneer iemand die behandeling werklik nodig het, kan dit moontlik nie meer werk nie,” het sy gesê.
Sy voeg by dat die misbruik van medisyne in diere deel vorm van die wêreldwye uitdaging van antimikrobiese weerstandigheid, wat deur die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) as ‘n “stil pandemie” beskryf is.
Volgens haar oorleef en versprei die sterkste kieme, totdat die medisyne waarop mense staatmaak uiteindelik nie meer doeltreffend is nie.
