Wetenskaplikes het met behulp van die wêreld se kragtigste sonteleskoop die son se oppervlak met ongekende detail vasgelê en vir die eerste keer fyn, kolkende bewegings in die son se magnetiese veld waargeneem.
Die navorsing, wat in die vaktydskrif Nature gepubliseer is, is moontlik gemaak deur die Inouye-sonteleskoop op ‘n bergpiek in Hawaii.
Die beelde wys klein kolkende draaikolke van warm gasse wat die son se magnetiese veld verdraai en verskuif. Volgens wetenskaplikes speel dié voortdurende beweging ‘n belangrike rol in die opbou van magnetiese energie wat uiteindelik as sonvlamme of koronale massa-uitwerpings vrygestel kan word.
Hierdie uitbarstings veroorsaak ruimteweer, wat kragnetwerke, satelliete en ander ruimtetegnologie kan ontwrig en selfs ‘n gevaar vir ruimtevaarders kan inhou.
Dr. David Boboltz van die National Solar Observatory (NSO) sê die nuwe beelde sal wetenskaplikes help om die fisika van die son beter te verstaan en ruimteweer uiteindelik meer akkuraat te voorspel.
“Die son is die bron van al daardie energie en ruimteweer. Om dit te kan voorspel, moet ons die son se fisika tot op die kleinste skale verstaan,” het hy gesê.
Die verskynsel wat waargeneem is, staan as Kelvin-Helmholtz-onstabiliteit bekend. Dit ontstaan wanneer warm gaslae teen mekaar verby beweeg, wat klein versteurings laat ontwikkel tot spiraalvormige draaikolke.
Wetenskaplikes vergelyk die verskynsel met die oseaan, waar klein rimpelings onder sekere toestande tot groot, kragtige golwe kan ontwikkel.
Volgens NSO-sterrekundige dr. David Kuridze wek hierdie draaiende bewegings magnetiese energie op wat uiteindelik groot uitbarstings op die son kan veroorsaak.
Nog ‘n NSO-wetenskaplike, dr. Friedrich Woeger, sê die ontdekking help ook om te verduidelik waarom die son se oppervlak so warm is.
Volgens hom wys die waarnemings hoe energie na die son se buitenste lae vervoer word, waar dit uiteindelik as sonvlamme of koronale massa-uitwerpings vrygestel kan word.
Boboltz sê die son is ook ‘n unieke natuurlike laboratorium wat wetenskaplikes help om die basiese natuurwette beter te verstaan.
Hy wys daarop dat die eerste eksperimentele bewys van Albert Einstein se algemene relatiwiteitsteorie deur waarnemings tydens ‘n sonsverduistering verkry is.
Volgens hom dra navorsing soos dié nie net by tot beter beskerming teen ruimteweer nie, maar ook tot ‘n dieper begrip van die heelal en die natuurwette wat dit beheer.
