Sowat 440 000 ton plastiek beland jaarliks onbeheerd in Suid-Afrika se omgewing, en wetenskaplikes kyk toenemend na plantgebaseerde plastiek as deel van die oplossing.
Die Wetenskaplike en Nywerheidsnavorsingsraad (WNNR) ontwikkel tans bioplastiek uit onder meer landbou- en bosbou-afval. Dit sluit materiaal soos suikerrietreste, saagsels en ander organiese afval in wat andersins onderbenut kan word.
Die doel is om sekere tradisionele plastiekprodukte, wat honderde jare in die omgewing kan bly, met meer volhoubare alternatiewe te vervang.
Een van die WNNR se ontwikkelings is bioafbreekbare deklaagfilm wat in landbou gebruik kan word om gewasse te bedek en groei te bevorder. Die WNNR se deklaagfilms is ontwerp om ná gebruik in die grond af te breek.
Navorsers werk ook aan produkte soos eetgerei, wegneemhouers, strooitjies, komposteerbare sakke en moontlike toepassings vir visnette en higiëneprodukte.
Maar “plantgebaseerd” beteken nie noodwendig dat ’n produk vanself in die natuur sal afbreek nie.
Sommige plantgebaseerde plastiek, soos Bio-PET, word uit hernubare plantmateriaal vervaardig, maar is chemies dieselfde soort polimeer as gewone PET. Dit kan herwin word, maar kan steeds vir baie jare in die omgewing bly.
Ander materiale, soos PLA, kan wel komposteerbaar wees, maar benodig gewoonlik beheerde industriële toestande met hoë temperature, voldoende vog en mikro-organismes om behoorlik af te breek.
Dit is waar Suid-Afrika se grootste uitdaging lê. Industriële kompostering vereis gespesialiseerde fasiliteite en streng beheerde toestande, terwyl dié kapasiteit plaaslik nog beperk is.
Baie komposteerbare plastieksoorte lewer daarom nie hul volle omgewingsvoordeel as hulle saam met gewone afval op ’n stortingsterrein beland nie.
Dit kan ook probleme vir gewone herwinning veroorsaak. PLA lyk byvoorbeeld baie soos PET, maar wanneer dit saam met PET herwin word, kan dit die gehalte van die herwonne materiaal verswak.
Die WNNR meen bioafbreekbare plastiek het steeds groot potensiaal in Suid-Afrika, veral in landbou en verpakking. Die plaaslike mark groei, maar beperkte infrastruktuur maak grootskaalse gebruik moeiliker.
Plantgebaseerde plastiek kan dus deel van die oplossing vir Suid-Afrika se plastiekprobleem wees, maar sonder behoorlike sortering, herwinning en geskikte verwerking is dit nie ’n eenvoudige vervanging vir gewone plastiek nie.
