Suid-Afrika is negende uit 32 lande op ’n internasionale indeks wat finansiële druk vergelyk, terwyl afsonderlike plaaslike navorsing toon dat Suid-Afrikaners wat skuldhulp soek, gewoonlik meer as die helfte van hul netto inkomste aan skuldpaaiemente bestee.
Die internasionale finansiële druk-indeks van Compare the Market het Suid-Afrika ’n telling van 3,93 uit 10 gegee. Die vergelyking neem gemiddelde inkomste, huispryse teenoor inkomste, huurkoste, lewenskoste en werkloosheid in ag.
Luxemburg was eerste met 4,78, gevolg deur Ierland met 4,75 en Nederland met 4,35. Portugal, die VSA, Noorweë, Kanada en Australië was ook hoër as Suid-Afrika, met Denemarke in die tiende plek.
Werkloosheid bly groot faktor
Suid-Afrika se behuisings- en huurkoste was volgens die indeks laer as in verskeie van die ander lande, maar die land se hoë werkloosheidsyfer het uitgestaan.
Die indeks het ’n werkloosheidsyfer van 32,6% vir Suid-Afrika gebruik. Statistieke Suid-Afrika se jongste kwartaallikse arbeidsmagopname het die amptelike werkloosheidsyfer egter op 33,6% in die tweede kwartaal van 2026 geplaas, 0,9 persentasiepunte hoër as in die vorige kwartaal.
Daarmee het die aantal werklose mense tot 8,48 miljoen gestyg, ’n toename van 345 000 binne drie maande. Nog 3,67 miljoen mense is as ontmoedigde werksoekers geklassifiseer.
Slegs 39,6% van die land se bevolking van werkende ouderdom was in diens, terwyl die breër maatstaf van onderbenutting van arbeid op 46,3% gestaan het.
Meer as die helfte van inkomste gaan aan skuld
Afsonderlike navorsing deur Debt Solutions 4U wys hoe swaar die skuldlas is onder mense wat reeds hulp met hul skuld soek.
Die organisasie se finansiële druk-indeks vir Augustus 2026 het 1 174 skuldhersieningsaansoeke ondersoek wat tussen Junie en Augustus ontvang is.
Die mediaan-skuldlas onder die aansoekers was 58,4% van hul netto inkomste. Dit beteken R58,40 uit elke R100 het aan skuldpaaiemente gegaan voordat huur, vervoer, kos en ander huishoudelike uitgawes betaal is. Net R41,60 uit elke R100 het vir dié uitgawes oorgebly.
Persoonlike lenings het 65,4% van die aangetekende onversekerde skuldsaldo’s uitgemaak, gevolg deur kredietkaartskuld met 21,4%. Die ondersoek het 5 842 onversekerde skuldrekeninge met ’n gesamentlike waarde van R79,02 miljoen gedek.
Dié syfers verteenwoordig egter nie Suid-Afrikaanse huishoudings in die algemeen nie. Die steekproef bestaan uit mense wat reeds skuldhersiening aangevra het en weerspieël dus die finansiële posisie van mense wat skuldhulp benodig.
Lewenskoste plaas verdere druk
Chris Ford van Compare the Market sê stygende huishoudelike uitgawes dra tot finansiële druk onder mense uit verskillende inkomstegroepe by.
Hy het verbruikers aangeraai om onder meer hul versekering, finansiële produkte en energiereëlings te hersien om moontlike besparings te vind sonder om noodwendig van dié produkte en dienste afstand te doen.
Die internasionale indeks vergelyk uitgesoekte ekonomiese aanwysers van lande en is nie ’n opname van individuele huishoudings nie. ’n Hoër posisie op die indeks beteken dus nie noodwendig dat elke huishouding in daardie land groter finansiële druk ervaar as huishoudings in lande wat laer geplaas is nie.
