Ongeveer 4 000 Malawiërs wat vrywillig na hul tuisland wil terugkeer, het die afgelope week by Sherwood Hall Park in Durban saamgetrek nadat hulle glo dreigemente van anti-onwettige-immigrasiegroepe ontvang het.
Die mense het van regoor Durban en omliggende gebiede na die park gestroom op soek na tydelike veiligheid. Die getalle het sedert Sondag vinnig toegeneem.
Adam Ali, ’n verteenwoordiger van Malawi se ambassade in Suid-Afrika, het gesê hy staan voor ’n humanitêre krisis.
Plaaslike gemeenskapsorganisasies het intussen tente, mobiele toilette en kos voorsien om die ontheemde Malawiërs te ondersteun.
Ali het egter gewaarsku dat die omstandighede by die park ’n gesondheidsrisiko inhou weens die gebrek aan voldoende water- en sanitasiegeriewe.
Hy het dringend hulp van sy regering versoek en gesê die situasie moet eerstehands deur amptenare aanskou word.
Volgens Ali is sy grootste bekommernis die veiligheid en welstand van vroue en kinders.
“My prioriteit is om die vroue en kinders huis toe te kry. Baie van die vroue is swanger en die onhigiëniese omstandighede maak die situasie erger. Hulle is ook onder geweldige spanning en is bang om plaaslike hospitale te besoek uit vrees dat hulle aangeval kan word,” het hy gesê.
Amptenare van die Departement van Binnelandse Sake het intussen ’n tydelike kantoor in die kelder van Sherwood Hall ingerig waar dokumentasie vir die terugkeerproses verwerk word.
Ali sê sodra die eerste groep dokumente afgehandel is en vervoer beskikbaar is, kan vroue en kinders per bus na Malawi teruggestuur word.
Die toestande by die park het egter versleg. Tien mobiele toilette is beskikbaar, maar volgens berigte is hulle sedert Maandag nie skoongemaak nie. Vullis en kosreste hoop op langs die tente, terwyl vlieë en die reuk van verrottende kos die gebied teister.
Die spanning volg nadat die groepe Insizwa Ngobunsizwa Development Foundation en March for March ’n sperdatum van 30 Junie gestel het vir ongedokumenteerde immigrante om Suid-Afrika te verlaat.
Volgens DA-wyksraadslid Warren Burne het die situasie binne enkele dae drasties versleg.
Hy sê ongeveer 75 mense was teen Sondagnag by die park, die getal het Maandag tot 275 gegroei, Dinsdag tot 500 en teen Woensdag was daar na raming sowat 2 500 mense.
Burne het gesê selfs die oprigting van bykomende tente kon nie die groeiende skare en hul besittings akkommodeer nie.
Osman Bhoola, ’n tussentydse leier van die Malawiese gemeenskap, beweer mense wat met verskillende wapens gewapen was, het hulle by plakkerskampe besoek en gedreig om die land voor 30 Junie te verlaat.
“Ons is dankbaar vir die kos en skuiling wat voorsien is, maar mense wag nou net dat die papierwerk afgehandel word en die busse arriveer. Die omgewing het intussen ongesond geword,” het hy gesê.
Lede van die SAPD se Openbare Orde-eenheid en die Durbanse Metropolisie is tans by Sherwood Hall ontplooi.
Die Malawiese ministerie van buitelandse sake het intussen gesê hulle is bewus van berigte oor waaksaamheidsgroepe, betogings en aanvalle op Afrika-migrante in dele van Suid-Afrika.
Die ministerie het bevestig dat ’n taakspan na Suid-Afrika gestuur is om die situasie te monitor en hulp te verleen aan Malawiese burgers wat wil terugkeer.
Volgens die Malawiese regering word ’n vrywillige repatriasieprogram reeds geïmplementeer vir burgers wat logistieke ondersteuning benodig om huis toe te gaan.
Die ministerie het bygevoeg dat twee busse met 150 Malawiese burgers reeds op 6 Junie uit Kaapstad vertrek het. Hulle het deur Zimbabwe en Mosambiek gereis voordat hulle deur die Mwanza-grenspos Malawi binnegegaan het, waar hulle verwerk is voordat hulle na hul onderskeie bestemmings vertrek het.