Die Nasionale Koevoet Veterane Bond (KVB) het op Saterdag 11 April 2026 hul jaarlikse gedenkgeleentheid by die Koevoet Muur van Herinnering in die militêre tuin van die Voortrekkermonument aangebied. Sowat 550 mense van regoor Suid-Afrika en Namibië het die waardige byeenkoms bygewoon.
Hierdie geleentheid, wat elke jaar vroeg in April plaasvind, bring hulde aan die 165 lede van Koevoet wat tydens die Suidwes-Afrikaanse Grensoorlog tussen 1979 en 1989 gesneuwel het. Die gebruik om gevalle soldate te herdenk sluit aan by ’n internasionale tradisie, en die behoefte om dié manne te onthou het reeds ontstaan toe Koevoet in 1989 uit diens onttrek is. ’n Permanente gedenkplek sou egter eers 24 jaar later by die Voortrekkermonument tot stand kom.
Koevoet het oorspronklik begin as ’n ondersoekeenheid binne die Suidwes-Afrikaanse Polisiediens, met ondersteuning van lede uit die Suid-Afrikaanse Polisiediens. Met verloop van tyd het dit gegroei tot ’n volwaardige operasionele eenheid van tussen 2 500 en 3 000 personeellede, insluitend ondersteuningsdienste. Hul sukses is grootliks toegeskryf aan plaaslike Owambo-spoorsnyers en ’n sterk intelligensienetwerk in die gemeenskappe waar hulle gewerk het.
Die herdenkingsgeleentheid fokus veral op die gebeure van 1 tot 9 April 1989, bekend as die “9 Dae Oorlog”. Ondanks ’n geldende vredesooreenkoms het Swapo/PLAN vanuit Angola ’n grootskaalse inval geloods. Terwyl Suid-Afrikaanse magte reeds besig was om te onttrek en aan VN-voorwaardes gebonde was, het Koevoet ’n sleutelrol gespeel om die aanval te stuit. In die daaropvolgende gevegte het 21 lede binne drie dae gesneuwel – die grootste verlies in so ’n kort tyd tydens die konflik. Hierdie gebeure vorm die kernrede waarom die herdenking jaarliks in April plaasvind.
Die Koevoet Muur van Herinnering, wat op 6 April 2013 onthul is, dien as sentrale fokuspunt vir die dag. Die geboë muur dra die name van al 165 gesneuweldes en simboliseer nie net verlies nie, maar ook lojaliteit, diens en kameraadskap. Die woorde “KOMESHO (voorwaarts) ONS SAL ONTHOU – WE WILL REMEMBER” beklemtoon die doel van die herdenking: dat geen offer vergeet sal word nie.
Die program sluit onder meer ’n vaandelparade, kranslegging, skriflesing, gebed en die speel van “Die Laaste Taptoe” in. Dit bied ’n geleentheid vir stilte en nadenke vir veterane, familie, vriende en ander bywoners. ’n Besonderse tradisie is die strooi van sand en makalanivrugte uit Owamboland deur oud-Koevoetlede uit Namibië – ’n simboliese herinnering aan die gebied waar soveel offers gebring is.
’n Verdere hoogtepunt van vanjaar se geleentheid was die oorhandiging van ’n gerestoureerde Casspir-pantservoertuig aan die KVB deur Adrian Watson. Die voertuig, wat deur OTT herstel is, was destyds ’n kernonderdeel van Koevoet se operasies en roep sterk herinneringe op. Dit sal voortaan by Fort Schanskop op die terrein van die Voortrekkermonument uitgestal word as deel van ’n museum.
Volgens Wessie Wessels, voorsitter van die KVB sedert 2019 en self ’n voormalige lid van die eenheid, bly die organisasie steeds relevant. Hy sê die bond dien as skakel tussen veterane, bevorder wedersydse ondersteuning en bou verhoudings met ander veterane-organisasies. Daar word ook hulp verleen aan Owambo-veterane wat saam met Suid-Afrikaners teruggekeer het en tans naby Bela-Bela in Limpopo woon.
Die herdenkingsdag is dus nie bloot ’n jaarlikse byeenkoms nie, maar ’n voortgesette erkenning van opoffering, ’n steunpilaar vir families, en ’n waarborg dat hierdie geskiedenis lewendig gehou sal word.
