Brutus, die ikoniese seekoeibul wat as die eerste seekoei in meer as 300 jaar weer in die Wes-Kaap hervestig is, is die afgelope week dood in die Rondevlei-gedeelte van die Valsbaai-natuurreservaat aangetref. Die bul, wat die buitengewone ouderdom van 47 jaar bereik het, was tot onlangs nog aktief besig om sy nageslag te vermeerder.
Personeel van die Valsbaai-natuurreservaat het Donderdagoggend tydens roetinepatrollies op die karkas afgekom. Ná die verwydering van die bul is ’n nadoodse ondersoek deur biodiversiteitsbestuur en veeartse gedoen. Die voorlopige bevindinge toon geen tekens van trauma, beserings of aansteeklike siektes nie. Volgens die verslag was Brutus in ’n goeie kondisie vir sy gevorderde ouderdom en het hy waarskynlik aan natuurlike, ouderdomsverwante oorsake gesterf. Weefselmonsters is wel vir verdere ontleding weggestuur om die finale doodsoorsaak te bevestig.
Brutus het ’n onuitwisbare merk op Rondevlei se geskiedenis gelaat. Hy is in November 1981 saam met ’n ander jong bul, Bruno, in die gebied hervestig as deel van ’n ekologiese herstelprojek nadat die vleiland deur die indringergras Paspalum vaginatum oorgeneem is. Volgens ou koerantberigte het die twee jonge bulle op die dag van hul vrylating “reguit water toe gevlug”, ’n herinnering wat steeds baie mense bybly. Deur hul enorme eetlus — tot 100 kg plantmateriaal per dag — het hulle die gras kort gevreet, rietbeddings oopgehou en die natuurlike balans van die vleiland help herstel. Vandag wei die Rondevlei-seekoeie weer op ’n gesonde kombinasie van buffelgras, vleigras en kikoejoe.
Maar Brutus was nie net ’n ekologiese krag nie — hy was ook ’n besonder vrugbare bul. Sy nageslag is oor die jare heen na verskeie reservate in die Wes-Kaap verskuif, en een van sy jongste nakomelinge is vroeër vanjaar na die Plettenbergbai-wildreservaat oorgeplaas. Sy genetiese nalatenskap leef dus voort in talle populasies en dra by tot die instandhouding van gesonde seekoeibestande regdeur die provinsie.
Eddie Andrews, Kaapstad se adjunkburgemeester en lid van die burgemeesterskomitee vir ruimtelike beplanning en omgewing, het hul hartseer oor Brutus se dood uitgespreek en hom beskryf as die oudste dominante bul van Rondevlei. Met sy dood bestaan die trop nou uit vyf seekoeie, waaronder een jong bul, en die bestuur kyk na moontlike opsies om ’n nuwe bul in te bring om die trop te versterk.
Vir baie mense in die natuurreservaat voel Brutus se dood soos die einde van ’n hoofstuk. Sy rol in die herstel van Rondevlei, sy rustige maar imposante teenwoordigheid en sy uitgebreide nageslag maak hom een van die belangrikste diere in die moderne geskiedenis van die reservaat.
Brutus se verhaal eindig, maar sy nalatenskap leef voort — in die vleiland wat hy help red het en in die seekoeibevolkings regdeur die Wes-Kaap wat steeds sy bloedlyn dra.
