’n Nuwe studie onder meer as 500 000 mense het ’n moontlike leidraad gevind oor waarom rokers volgens vorige navorsing ’n laer risiko het om Parkinson se siekte te ontwikkel.
Die nuwe navorsing wys op koolstofmonoksied, ’n gas wat onder meer in sigaretrook voorkom. Mense wat nog nooit gerook het nie, maar hoër vlakke van dié gas in hul asem gehad het, het ’n laer risiko gehad om Parkinson se siekte te ontwikkel.
Navorsers waarsku egter dat dit nie bewys dat koolstofmonoksied Parkinson voorkom nie en beslis nie beteken dat mense moet begin rook nie.
Die studie, deur navorsers van die Universiteit van Oxford en instellings in China, is op 8 September in die mediese vaktydskrif JAMA Neurology gepubliseer.
Vreemde verband al jare bekend
Wetenskaplikes weet reeds lank van die verrassende verband tussen rook en Parkinson.
’n Studie onder meer as 30 000 Britse dokters, wat oor 65 jaar gevolg is, het bevind dat rokers ’n 30% tot 40% laer risiko gehad het om Parkinson te ontwikkel as mense wat nooit gerook het nie.
Navorsers probeer nou vasstel waarom dié verband bestaan.
Die jongste studie het bevind dat mense wat nooit gerook het nie en minstens drie dele per miljoen koolstofmonoksied in hul uitgeasemde lug gehad het, ’n sowat 30% laer risiko gehad het om Parkinson te ontwikkel.
Dr. Michael Okun, professor in neurologie aan die Universiteit van Florida, sê die menslike liggaam vervaardig self klein hoeveelhede koolstofmonoksied. Hoewel die gas in groot hoeveelhede giftig is, kan klein hoeveelhede ’n rol speel in prosesse wat inflammasie en die oorlewing van selle beïnvloed.
Navorsers wil daarom vasstel of dit op een of ander manier breinselle kan beskerm wat dopamien vervaardig. Baie van Parkinson se simptome hou verband met die verlies van senuweeselle in die brein wat dopamien vervaardig.
Tabak en nikotien word ook ondersoek
Koolstofmonoksied is egter nie die enigste moontlike verklaring nie.
Vorige studies het ook ’n laer Parkinson-risiko onder gebruikers van rooklose tabak gevind. Prof. Alberto Ascherio van Harvard Medical School vermoed daarom dat sekere stowwe in tabakblare moontlik ’n beskermende uitwerking op senuweeselle kan hê. Navorsers weet nog nie watter stowwe hiervoor verantwoordelik kan wees nie.
Nikotien word ook ondersoek omdat dit prosesse in die brein beïnvloed waarby dopamien betrokke is en moontlik die oorlewing van dopamienproduserende selle kan beïnvloed.
Rook bly gevaarlik
Die navorsers beklemtoon dat niemand op grond van dié bevindings moet begin rook om Parkinson te probeer voorkom nie.
Rook word met onder meer kanker, hartsiektes, beroerte, longsiektes en tipe 2-diabetes verbind. In die VSA word rook en blootstelling aan tweedehandse rook met meer as 480 000 sterftes per jaar verbind.
Die belang van die navorsing lê eerder daarin dat die vreemde verband wetenskaplikes moontlik kan help om ’n beskermende proses in die liggaam te identifiseer.
Indien navorsers kan vasstel presies wat met die laer Parkinson-risiko verband hou en dit van die skadelike gevolge van rook en tabak kan skei, kan dit uiteindelik nuwe moontlikhede vir die voorkoming of vertraging van Parkinson se siekte bied.
