BUNIA – Vals gerugte en waninligting oor Ebola lei tot toenemende aanvalle op gesondheidswerkers in die Demokratiese Republiek van die Kongo (DRK), terwyl die jongste uitbreking van die dodelike siekte reeds meer as 1 750 mense besmet en 600 mense dood het.
Daniel Uyirwoth Welo (27), ‘n vrywilliger van die Rooi Kruis, sê hy en drie kollegas is verlede maand in Bunia in die ooste van die DRK aangeval terwyl hulle ‘n veilige begrafnis vir ‘n Ebola-slagoffer wou uitvoer.
“Hulle het my van agter gegryp en my met vuiste, grawe en pangas aangeval,” het Welo gesê.
Volgens hom is die aanval aangehits deur gerugte wat plaaslik en op sosiale media versprei is dat die kis leeg was. Sommige mense het geskree dat Ebola nie bestaan nie, terwyl ander beweer het die Rooi Kruis probeer bloot geld uit die uitbreking maak.
Minstens 12 gevalle van gemeenskapsweerstand teen Ebola-beheermaatreëls is geïdentifiseer, waarvan sewe deur beeldmateriaal bevestig is. Dit sluit aanvalle op behandelingsentrums, aanrandings op gesondheidswerkers en pogings in om veilige begrafnisse te verhinder.
Die werklike aantal voorvalle is waarskynlik hoër, aangesien baie in afgeleë gebiede plaasvind en nooit aangemeld word nie.
Op 1 Julie is ‘n Ebola-behandelingsentrum in Bafwabango, die episentrum van die huidige uitbreking in Ituri-provinsie, aan die brand gesteek. Plaaslike media het ook berig dat ‘n polisielid dood is ná botsings oor die liggaam van iemand wat vermoedelik aan Ebola dood is.
Ebola versprei deur direkte kontak met besmette liggaamsvloeistowwe, en die liggame van slagoffers bly ná hul dood uiters aansteeklik. Daarom voer die Kongolese owerhede en hulporganisasies veilige begrafnisse uit om te voorkom dat die virus verder versprei.
Die huidige uitbreking word verbind met die Bundibugyo-variant van die Ebola-virus. Daar is tans geen goedgekeurde entstof of behandeling vir dié variant nie, hoewel kliniese proewe met twee moontlike behandelings reeds begin het.
Gesondheidswerkers sê waninligting ondermyn hul pogings om die uitbreking te beheer. Sommige families meld glo nie sterftes aan nie uit vrees dat hulle in kwarantyn geplaas sal word, terwyl ander steeds tradisionele begrafnisrituele verkies waarin die oorledene aangeraak of gewas word – praktyke wat die verspreiding van Ebola kan versnel.
‘n Onlangse opname deur ActionAid in Ituri het bevind dat sowat ‘n derde van die deelnemers nie glo Ebola is ‘n werklike siekte nie. Sommige meen dit is ‘n geestelike verskynsel of die gevolg van towery.
Dr. Wessam Mankoula van die Afrika-sentrums vir Siektebeheer en -voorkoming (Africa CDC) het gesê waninligting is een van Ebola se grootste bondgenote.
“Vals gerugte vertraag behandeling vir mense wat hulp nodig het en lei tot aanvalle op gesondheidswerkers en gesondheidsfasiliteite, wat die beheer van die uitbreking ernstig belemmer,” het hy gesê.
Kenners sê dekades van konflik, politieke onstabiliteit en wantroue teenoor owerhede en buitelandse instellings in die ooste van die DRK bemoeilik die stryd teen Ebola verder.
Die direkteur-generaal van die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO), dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, het in Junie gesê wantroue is die werklike slagveld in die stryd teen Ebola.
“As ons vertroue wen, wen ons hierdie stryd,” het hy gesê.