Hofverrigtinge waarin Zoeloekoning Misuzulu kaZwelithini en die Ingonyama Trustraad (ITB) betrokke is, is by die Hooggeregshof in Pietermaritzburg ernstig ontwrig, en die voorsittende regter moes inderhaas uit die hofsaal verwyder word nadat ’n vrou wat met die Zoeloe-koninklike familie verbind word, na bewering wanordelik opgetree het.
Volgens die Hoofregter se woordvoerder, Lusanda Ntuli, het dieselfde vrou Woensdag ook verrigtinge by die Arbeidshof in Durban ontwrig, wat daartoe gelei het dat regterpresident Edwin Molahlehi van die Arbeidshof en die Arbeidsappèlhof die gedrag veroordeel het.
Die vrou wat na bewering die onrus in Durban en Pietermaritzburg veroorsaak het, is dieselfde persoon wat sterk gekritiseer is nadat sy tydens ’n protesoptog voor ’n polisiestasie op 28 Januarie na die KwaZulu-Natalse polisiewoordvoerder, kolonel Robert Netshiunda, as ’n “kwerekwere” verwys het. Sy het later daarvoor om verskoning gevra.
Op sosiale media beweer sy gewoonlik dat sy ’n Zoeloeprinses en lid van die Zoeloe-koninklike familie is.
Sy het na bewering ’n toneel veroorsaak tydens hofverrigtinge in Pietermaritzburg rakende die ITB, die Koning en First National Bank (FNB). Die saak het gehandel oor ’n aansoek om FNB te gelas om die ITB se rekeninge permanent te ontvries nadat die Koning beveel het dat dit gevries word.
Toe sy vir kommentaar genader is, het die vrou bevestig dat sy Donderdag by die hof in Pietermaritzburg was, maar verdere kommentaar geweier totdat sy eers met haar prokureurs gekonsulteer het.
Sy het die hofsaal binnegegaan saam met ’n groep mense geklee in tradisionele Zoeloe-drag wat die publieke galery gevul het.
Advokaat Nkosinathi Bhuka van die ITB, wat die voorval aanskou het, het gevra dat regstappe teen die vrou en haar ondersteuners geneem word. Hulle het na bewering ook aan die ontwrigting deelgeneem totdat hofsekuriteit hulle verwyder het.
Bhuka het gesê hoewel die vrou bloot ’n gewone lid van die publiek was en in die galery moes sit, het sy die hofsaal betree en by een van die balietafels gaan sit wat uitsluitlik vir regsverteenwoordigers bedoel is.
Tydens die verrigtinge, terwyl die regter gepraat het, het die vrou opgestaan en een van die Koning se advokate aangesê om te gaan sit sodat sy kon oorneem. Sy het die regter se opdrag om te gaan sit, geïgnoreer.
Sy het beweer dat die Koning haar gemagtig het om hom en die Zoeloe-koninklike familie as begunstigde van die Ingonyama Trust in die hof te verteenwoordig.
“Sy het aan die hof gesê dat al die mense in die galery gemobiliseer is en deur die Koning gestuur is.
“Die regter het die hofordonnans beveel om haar te verwyder, en toe sy weerstand bied, het haar hele gevolg opgestaan en geskree, wat daartoe gelei het dat sekuriteitswagte ontbied is.
“Die sekuriteitswagte het eers die regter na veiligheid geneem nadat die regter die saak vinnig tot 31 Augustus uitgestel het,” het Bhuka gesê.
Bhuka het verder gesê dat die vrou, terwyl sekuriteit besig was om die groep uit die hofsaal te verwyder, die ITB se regsverteenwoordigers verbaal geteister het deur te vra wie hulle opdrag gegee het om hof toe te kom aangesien die ITB ontbind is.
“Ek het besef dat die ITB-raad moontlik na my as die instruksieprokureur sou wys en het vinnig uitgeglip uit vrees dat die groep my sou aanval.”
Bhuka het sy kommer uitgespreek oor die ontwrigting van die hofverrigtinge, wat volgens hom ongewoon is in ’n siviele hof.
“In my 22 jaar in die regsberoep is dit die eerste keer dat ek dit in ’n siviele hof ervaar.
“Dit gebeur wel soms in die strafhof, maar dan berei hulle gewoonlik vooraf voor deur voldoende beskerming te reël.”
Hy het voorgestel dat die regter wat ontwrig is, ’n bevel vir minagting van die hof teen die vrou moet uitreik.
“Sy moet gestop word omdat sy ’n kandidaat vir minagtingsverrigtinge is, en daar is altyd ’n debat of ’n minagtingsaak deur ’n verhoor voorafgegaan moet word, of die regter bloot ’n minagtingsbevel sonder verrigtinge kan uitreik,” het Bhuka gesê.
Hy het gesê enige belanghebbende party kan alternatiewelik by die naaste polisiestasie ’n klag van minagting van die hof teen die vrou indien.
“Ideaal gesproke wil ’n mens nie hê die regter moet die aanklag lê nie, aangesien hy moontlik oor die saak moet voorsit. Maar enigeen wat deur die ontwrigting benadeel is en verwag het dat die saak gister afgehandel sou word, kan die aanklag lê. Selfs die hofordonnans wat daar was, kan dit doen.
“Ons het as die Ingonyama Trust die regstatus om dit te doen indien ons tot die gevolgtrekking kom dat dit in ons beste belang is.”
Die woordvoerder van koning Misuzulu, prins Thulani Zulu, het die Koning en die koninklike familie van die vrou se optrede gedistansieer, hoewel hy gesê het dat hy nie van die voorval bewus was nie.
“Dit is heeltemal verkeerd en kan nie met die Koning verbind word om dinge te doen wat teen die wet is en die hof ontwrig nie. Die Koning het niks hiermee te doen nie, en ek dink sy het dit op eie inisiatief gedoen,” het Zulu gesê.
Zulu het gevra dat geregtigheid teen die vrou geskied.
“Dink jy die Koning sou iemand stuur om hofverrigtinge te ontwrig? Dit sal nooit gebeur nie,” het hy gesê.
In ’n verklaring wat Donderdag in Durban uitgereik is, het Molahlehi gesê dat ’n individu beledigende en onvanpaste taal teenoor hofpersoneel en die voorsittende regter gebruik het en ook ’n hofvertolker fisies mishandel het.
Hy het gesê die individu, wie se naam nie in die verklaring genoem is nie, het ’n video van haar optrede op sosiale media versprei.
“Dit ondermyn die waardigheid en reputasie van ’n personeellid. Sulke gedrag is ewe verwerplik en vorm ’n ernstige skending van die standaarde van respek wat van hofamptenare verwag word.
“Enige vorm van geweld, intimidasie, mishandeling of wanordelike gedrag op hofpersele word ten sterkste veroordeel aangesien dit die integriteit en waardigheid van die regbank, hofamptenare en alle hofgebruikers ondermyn,” het Molahlehi gesê.
Hy het gesê die aangeleentheid geniet die nodige aandag van die relevante owerhede.
“Gepaste optrede sal ingevolge die wet geneem word.”
Ntuli het gesê die kantoor van die Hoofregter het geweier om kommentaar oor die Pietermaritzburg-saak te lewer aangesien dit reeds deur Donderdag se verklaring gedek word wat Molahlehi oor die voorval by die Durbanse Arbeidshof uitgereik het.