Johannesburg se burgemeesterswedloop lok ’n buitengewone groep aanspraakmakers: van voormalige burgemeesters en politieke swaargewigte tot ’n digter, dokter, politieke ontleder en uitgesproke sakeman. Hulle ding mee om beheer oor ’n stad met ’n begroting van sowat R89,4 miljard – en ’n lang lys probleme.
Die volgende burgemeester erf nie net die Stad van Goud se burgemeestersketting nie. Droë krane, slaggate, kragprobleme, gekaapte geboue, misdaad en verswakkende infrastruktuur wag op die wenner.
Johannesburg se 2025/26-begroting beloop volgens die beskikbare inligting sowat R89,4 miljard, terwyl die stad ook met sowat R1,2 miljard se munisipale skuld te kampe het.
Mashaba wil terugkeer
Herman Mashaba van ActionSA wil terugkeer na ’n amp wat hy reeds van 2016 tot 2019, destyds as DA-burgemeester, beklee het.
Mashaba bied sy veldtog as “onafgehandelde sake” aan en fokus onder meer op korrupsie, misdaad, dwelmhandel, gekaapte geboue, onwettige immigrasie, droë krane en die herlewing van die middestad.
Zille bied ervaring
Die DA se Helen Zille, voormalige burgemeester van Kaapstad en voormalige Wes-Kaapse premier, bied haarself as die ervare kandidaat aan wat Johannesburg weer aan die werk wil kry.
Water- en kragonderbrekings, slaggate, probleme met munisipale rekeninge, misdaad en vervallende infrastruktuur staan sentraal in haar veldtog.
Digter en dokter betree die stryd
Een van die meer onkonvensionele kandidate is die digter, podsender en kunstenaar Ntsiki Mazwai, wat vir die Land Party staan.
Mazwai sê sy is klaar daarmee om ’n “leunstoel-kritikus” te wees. Haar planne sluit ’n deursigtige diensleweringstelsel, die blok-vir-blok-herontwikkeling van Alexandra, ondersteuning vir plaaslike indiensneming en hulp aan jong entrepreneurs in.
Die EFF het op sy beurt dr. Tlaleng Mofokeng, ’n mediese dokter en voormalige Verenigde Nasies-spesiale rapporteur oor die reg op gesondheid, as kandidaat aangewys. Haar party fokus op behuising, sanitasie, dienslewering en aanspreeklike munisipale bestuur.
Kunene en ander betree die wedloop
Die Patriotic Alliance stuur sy adjunkpresident, Kenny Kunene, in die stryd. Die voormalige Johannesburgse burgemeesterskomiteelid vir vervoer se veldtog fokus onder meer op wetstoepassing, gekaapte geboue, misdaad, onwettige immigrasie en basiese dienste.
Die IVP het Johannesburg se burgemeesterskomiteelid vir menslike nedersettings, Mlungisi Mabaso, gekies. Dit is volgens die bron die eerste keer dat die party ’n burgemeesterskandidaat in Johannesburg stel.
RISE Mzansi se kandidaat is die politieke kommentator en beleidsontleder Lukhona Mnguni, terwyl Build One South Africa vir Nobantu Hlazo-Webster in die wedloop het.
Al Jama-ah stel Shireen Ebrahim, terwyl die African People’s Convention die Johannesburgse raadslid en partytesourier-generaal Mo-Afrika Mandla Mokoena gekies het.
En die ANC?
Die groot naam wat volgens die beskikbare inligting steeds op die lys van bevestigde kandidate ontbreek, is die ANC.
Die party volg ’n gesentraliseerde keuringsproses met openbare benoemings en onderhoude. Die huidige burgemeester Dada Morero, adjunkburgemeester Loyiso Masuku en eerw. Frank Chikane is onder die name wat met die wedloop verbind word.
Terwyl ander partye dus reeds hul kaarte op die tafel geplaas het, moet die ANC nog bekend maak wie hy vir die stryd om beheer van Suid-Afrika se grootste ekonomiese sentrum gaan stuur.
