Tydens hul historiese verbyvlug van die maan het ruimtevaarders op NASA se Artemis II-missie meteoriete sien inslaan op die maan se ruwe oppervlak—’n verskynsel wat groot nuuskierigheid onder wetenskaplikes ontlok het.
“Dit was beslis impakflitse op die maan. En Jeremy (Hansen) het sopas nóg een gesien,” het sendingbevelvoerder Reid Wiseman Maandag berig terwyl die span om die maan gevlieg het—die eerste menslike reis van dié aard in meer as ’n halfeeu.
“Verstommend,” het Kelsey Young, die missie se maanwetenskaplike leier, geantwoord terwyl sy die ruimtetuig vanaf meer as 400 000 km weg op aarde dopgehou het.
“Ek het nie verwag dat die bemanning tydens hierdie missie enige sou waarneem nie, daarom was die verrassing seker duidelik op my gesig,” het sy die volgende dag tydens ’n mediakonferensie gesê.
By NASA se beheersentrum in Houston was daar selfs “hoorbare uitroepe van opgewondenheid” toe die ruimtevaarders die ligflitse beskryf het wat deur meteorietinslae veroorsaak is, het Young gesê.
Die verskynsel is iets “wat ons selde waarneem,” het Jenni Gibbons, ’n rugsteunruimtevaarder vir die missie, gesê.
“Dit was vir ons van groot wetenskaplike belang, en die feit dat hulle vier of vyf gesien het, is werklik uitsonderlik.”
Terwyl die ruimtevaarders op pad terug aarde toe was, het NASA hulle verder uitgevra oor die meteorietinslae wat hulle tydens hul byna sewe uur lange waarnemingsperiode gesien het.
“Was dit langdurig? En het julle enige kleur waargeneem?” het Young gevra.
“Dit is soos ’n speldeprik van lig,” het die Kanadese bemanningslid Hansen geantwoord. “Ek vermoed daar was baie meer van hulle.”
“Ek sou sê dit het net ’n millisekonde geduur—so vinnig soos ’n kamera se sluiter wat oop- en toeklap,” het Wiseman bygevoeg. Hy het gesê die flitse was “wit tot blouerig-wit”.
“Vir my was daar geen twyfel nie—ons het dit gesien, en ons almal het dit gesien,” het hy gesê.
Volgens NASA se syfers het die span, wat tydens hul verbyvlug ’n rekord opgestel het vir die verste afstand wat mense nog van die aarde af was, altesaam ses meteorietinslae op die maan se oppervlak waargeneem.
Grondspanne werk tans daaraan om hierdie waarnemings te koppel aan data van ’n satelliet wat om die maan wentel, het Young gesê. Sy het bygevoeg dat die meeste waarnemings tydens ’n sonsverduistering plaasgevind het, toe die maan voor die son verbybeweeg het.
“Ek is persoonlik verras dat hulle soveel gesien het, al is hulle daarvoor opgelei,” het Bruce Betts, hoofwetenskaplike by die Planetary Society, gesê.
Volgens Betts sal hierdie beskrywings wetenskaplikes help om ’n beter begrip te kry van hoe gereeld sulke inslae plaasvind, asook van die grootte van die voorwerpe.
Een van die vrae is watter grootte ’n voorwerp moet wees om ’n flits te veroorsaak wat vir die ruimtevaarders sigbaar is.
“Dit is nie ’n stofdeeltjie nie, maar ook nie ’n rots van ’n meter groot nie,” het hy gesê.
Die waarnemings wek nuwe vrae en dui daarop dat die “daaglikse vloei van meteoriete noukeuriger gemonitor moet word voordat ’n maanbasis gevestig word,” het Peter Schultz, emeritusprofessor in geologiese wetenskappe aan Brown-universiteit, gesê.
Op aarde verbrand kleiner voorwerpe hoog in die atmosfeer weens wrywing voordat hulle die oppervlak bereik, het Betts verduidelik—iets wat nie op die maan gebeur nie.
“Dit skep groter uitdagings op die maan,” het hy gesê.