’n “Onbevoegde” polisiebeampte, Marumo Magane, het volgens die kommissie die integriteit van die 715 kg kokaïen-saak ernstig benadeel. Dit het gebeur nadat hy die swart sakke met die dwelms hanteer en op die agterkant van sy bakkie gelaai het, sonder om eers ’n misdaadtoneelondersoeker te ontbied.
Magane, ’n adjudant-offisier by die Zonkizizwe-polisiekantoor wat as misdaadintelligensie-ontleder werk, het voor die Madlanga-kommissie verskyn. Die kommissie ondersoek tans die omstrede kokaïenvonds van 9 Julie 2021 in Aeroton.
Hy was die eerste beampte op die toneel, nadat Gauteng se verkeershoof, Sammy Mashaba, hom ontbied het. Mashaba het inligting van ’n informant ontvang dat ’n Scania-vragmotor wat glo vragmotoronderdele vervoer, gebruik word om kokaïen te smokkel.
Magane – wie se werk volgens sy stasiebevelvoerder meestal kantoorwerk is – het erken dat hy min van dwelmsake weet. Hoewel hy beweer het dat hy die toneel probeer beskerm het, het hy verskeie prosedurele foute begaan:
• Hy het toegelaat dat die houer se seël gebreek word sonder om bewyse behoorlik te dokumenteer.
• Hy en Scania-personeel het die swart sakke met hul kaal hande hanteer, wat vingerafdrukke en DNS kon beskadig.
• Hy het beveel dat die sakke verwyder en op sy ongemerkte bakkie gelaai word.
• Hy het nie die Plaaslike Kriminele Rekordsentrum (LCRC) ontbied om die toneel te verwerk nie.
• Hy het nie die bewyse in bewys-sakke geplaas nie.
Volgens die kommissie was sy optrede in stryd met die polisie se nasionale riglyne vir die hantering van misdaadtonele.
Magane is ondervra oor sy rol in die operasie, wat net uit hom, ’n verkeersbeampte en die informant bestaan het. Die informant was ook op die toneel, maar het glo nie deelgeneem nie.
Kommissaris Sesi Baloyi het gesê Magane was óf onervare en onkundig oor die reëls, óf hy het doelbewus die toneel besoedel.
Magane het ontken dat hy opsetlik die toneel besoedel het en gesê hy het bloot versuim om ’n misdaadtoneelondersoeker te ontbied – iets wat hy as ’n fout erken.
Baloyi het verder gesê Magane se hantering van die bewyse het die kwaliteit van moontlike DNS en vingerafdrukke benadeel.
Magane het eers hiermee saamgestem, maar later gesê vingerafdrukke kan nie van plastiek geneem word nie en dat handskoene nie nodig was nie – ’n bewering wat deur die kommissie verwerp is.
Die voorsitter van die kommissie, afgetrede regter Mbuyiseli Madlanga, het gesê Magane se optrede kom neer op inmenging met die misdaadtoneel en het bevraagteken wat hy bedoel het met “bewaring”.
Madlanga het bygevoeg dat Magane duidelik onkundig was – en dit geweet het.
“Dit is korrek,” het Magane geantwoord, maar volgehou dat hulle bloot probeer het om die toneel te hanteer.
Hy het gesê die rede waarom die sakke op die bakkie gelaai is, was om dit te beveilig, en dat daar geen ander motief was nie.
Baloyi het egter gesê Magane het niks gedoen om te verseker dat die dwelms behoorlik verwerk word nie, wat twyfel laat oor sy bedoelings.
Hy het selfs voorgestel dat Magane moontlik ’n ander plan gehad het met die dwelms.
Magane het dit ontken en gesê hy is nie “dom genoeg” om so iets te doen nie, aangesien daar kameras was. Hy het ook sy nommer aan ’n werknemer van die logistieke maatskappy gegee wat die vrag vervoer het.
Baloyi het gesê dit was swak beplan.
Magane het gesê:
“Uit die diepte van my hart het ek geen bedoeling gehad om met die dwelms weg te ry voordat die toneel behoorlik verwerk is nie.”
Magane, Mashaba en nog ’n beampte, asook die informant, is later deur die Valke op die toneel in hegtenis geneem. Die polisie het vermoed hulle wou met die dwelms vlug.
Magane het ontken dat hy ooit probeer het om die toneel te verlaat met die kokaïen, of dat ander beamptes hulle gekeer het.
Hy en sy mede-beskuldigdes is aangekla van dwelmhandel en verydeling van die gereg. Die saak is egter in 2022 voorlopig teruggetrek.
Die kommissie duur voort.