DURBAN – ‘n Enkele anonieme oproep het die lewe van twee bejaarde broers in Malengezi, suid van Durban, ingrypend verander nadat hulle uit haglike omstandighede gered is waar een letterlik aan ‘n rolstoel vasgekluister was en albei volgens The Elders Voice KZN moontlik slagoffers van finansiële uitbuiting en ernstige verwaarlosing was.
Joanne Herbst van The Elders Voice KZN, ‘n organisasie wat vir die regte van ouer persone opkom, sê die toneel wat haar ingewag het, was erger as enigiets wat sy verwag het.
“Partykeer is die werklikheid van bejaardemishandeling so hartverskeurend dat geen woorde genoeg is nie,” het sy gesê.
“Wat ons aangetref het, was erger as wat ons ooit kon dink.”
Een van die broers, wat medies ongeskik verklaar is om te werk en van ‘n pensioen leef, is aan ‘n rolstoel vasgekluister. Die broers het in ‘n klein sinkhut bo-op ‘n steil grondwal gewoon wat slegs bereikbaar was deur oor rotse en tussen informele wonings deur te klim.
“Hy kon glad nie daar wegkom nie. Hy was letterlik vasgekeer. Sy broer het onder ewe hartverskeurende omstandighede probeer oorleef,” het Herbst gesê.
Volgens The Elders Voice KZN het die man wat na bewering vir die broers moes omsien, die rolstoelgebonde broer se bankkaart en identiteitsdokument in besit geneem, lenings by onwettige geldskieters in sy naam aangegaan en geld sonder sy toestemming uit sy bankrekening onttrek.
Die organisasie beweer verder dat die versorger, ondanks toegang tot die man se geld, vir meer as drie maande versuim het om sy insulien af te haal, hoewel hy aan ‘n mediese fonds behoort. Sy broer, wat aan hoë bloeddruk ly, was volgens die organisasie ook maande lank sonder sy medikasie.
Herbst sê sy het die broers aanvanklik alleen besoek, maar gou besef dat die situasie haar vermoëns oorskry.
Vincent de Beer en Jabulani Ntenza van Gladiator Investigations, asook Neil Friedberg van Halfway 4×4, het onmiddellik ingestem om te help.
Die span het die Suid-Afrikaanse Polisiediens in Isipingo om ‘n polisiebegeleiding versoek omdat hulle weerstand van die beweerde versorger verwag het. Hulle het op ‘n SAPD-voertuig gewag, maar toe dit nie opdaag nie, het hulle besluit om versigtig voort te gaan omdat hulle nie die broers nog ‘n dag in dié omstandighede wou agterlaat nie.
Nadat hulle hul voertuie so naby moontlik geparkeer het, het die span die steil heuwel te voet uitgeklim en oor rotse beweeg totdat hulle die hut bereik het.
Terwyl die ander lede van die span met die beweerde versorger gepraat het, het Herbst die hut binnegegaan.
Herbst het gesê een van die broers het met ‘n emmer vuil water gesit en probeer om sy voete te was.
“Hy was nie kwaad nie. Hy het niks geëis nie. Hy was verskriklik bang,” het Herbst vertel.
Volgens haar was sy grootste vrees nie om sy haglike omstandighede te verlaat nie, maar dat hy en sy broer van mekaar geskei sou word.
“Ek het belowe hulle sal saam bly. Ek het ook belowe ons sal help om hul SASSA-aangeleenthede reg te stel, nuwe identiteitsdokumente te bekom, hulle terug te kry by die hospitaal en kliniek en seker te maak hulle ontvang weer die medikasie wat hulle dringend nodig het.”
Eers daarna het die broer ingestem om saam met die reddingspan te vertrek. Dieselfde belofte is ook aan sy rolstoelgebonde broer gemaak.
Volgens Herbst het die atmosfeer verander toe dit duidelik geword het dat die broers sou vertrek. Sy sê die beweerde versorger se enigste bekommernis was die uitstaande lening – nie die broers se ontbrekende medikasie, lyding of haglike leefomstandighede nie.
De Beer, Friedberg en Ntenza het die rolstoelgebonde broer teen die steil wal afgedra, daarna teruggeklim om sy rolstoel en besittings te gaan haal en uiteindelik ook sy broer veilig teen die helling af gehelp.
Toe hulle hul nuwe verblyf bereik, het albei broers op hul beddens gaan sit en eenvoudig agteroor op die matrasse neergeval.
“Vir die eerste keer in wat seker soos ‘n ewigheid gevoel het, was hulle veilig,” het Herbst gesê.
Die broers het nie net ‘n skoon bed gehad nie, maar is ook met ‘n warm maaltyd bedien.
Volgens The Elders Voice KZN sal die volgende stappe wees om hul bankkaarte te kanselleer, nuwe identiteitsdokumente aan te vra, die beweerde finansiële uitbuiting by die owerhede aan te meld, hul toegang tot hul pensioene te herstel, mediese behandeling te reël en te verseker dat hulle weer hul medikasie ontvang.
Herbst het ‘n beroep op die publiek gedoen om nie vermoedens van mishandeling, verwaarlosing of finansiële uitbuiting van bejaardes te ignoreer nie.
“Bejaardemishandeling is nie altyd sigbaar nie. Soms skuil dit agter ‘n glimlag. Soms skuil dit agter die woord ‘versorger’. As jy vermoed ‘n ouer persoon word mishandel, verwaarloos of finansieel uitgebuit, moet asseblief nie stilbly nie.”
Sy het ook hulde gebring aan De Beer, Ntenza en Friedberg vir hul rol in die reddingsoperasie.
“Een anonieme oproep het die lewe van twee broers vir altyd verander,” het Herbst gesê. “As jy vermoed dat ‘n ouer persoon mishandel, verwaarloos of finansieel uitgebuit word, moet asseblief nie stilbly nie.”
