Vanjaar se Rebelspoorvasbyt het ’n heel ander karakter aangeneem toe buitengewone reënval die Kalahari getransformeer het en selfs ’n seldsame natuurverskynsel meegebring het: die Moloporivier wat vir die eerste keer in meer as ’n eeu weer die Oranjerivier bereik het. Vir die stappers was dit ’n unieke voorreg om dié byna eens-in-’n-leeftyd gebeurtenis eerstehands te beleef.
Die jaarlikse Rebelspoorvasbyt, aangebied deur die FAK se Noord-Kaapse kultuurnetwerk van 29 April tot 3 Mei, gee deelnemers die geleentheid om die geskiedenis van die Rebellie van 1914 prakties te ervaar. Deur self die roete te stap, kry hulle ’n gevoel van die ontberinge en deursettingsvermoë wat die rebelle destyds moes toon.
Die goed beplande roete is egter reeds op die eerste dag ontwrig toe swaar reën – sowat 120 mm – oor dele van die Kalahari uitgesak het. Die organiseerders moes vinnig planne beraam om die veiligheid van die groep te verseker en steeds ’n sinvolle ervaring moontlik te maak.
Volgens organiseerder Cara Tomlinson het die uitdagende omstandighede die groep geensins afgeskrik nie. Ná ’n dag se wagtyd op die plaas Uitzicht, waar hulle gasvry ontvang is, was die stappers gereed om voort te gaan en uiteindelik die eerste 20 km aan te pak.
Die wagtyd het egter ook sy eie waarde gehad. Onder die beskutting van ’n stoep het die historikus en toergids, dr. Louis Bothma, die geleentheid gebruik om die Rebellie van 1914 toe te lig. Hy het die gebeure op ’n toeganklike wyse verduidelik en dit in ’n breër konteks geplaas.
Volgens Bothma is die geskiedenis steeds relevant, aangesien mense vandag weer met soortgelyke uitdagings van identiteit en minderheidsbestaan gekonfronteer word. Hy het die belang van samehorigheid en persoonlike verantwoordelikheid beklemtoon.
Die groep het ook waardevolle lewenslesse uit die geskiedenis geneem, waaronder die belang van geloof, deursettingsvermoë, samewerking en die bereidheid om by te dra.
Weens die nat toestande moes dele van die beplande roete aangepas word. Panne was vol water en sekere gebiede ontoeganklik. Tog het die stappers onder ’n helder volmaan op die plaas Bloubos kamp opgeslaan, waar hulle hartlik deur die Liebenberg-familie ontvang is – afstammelinge van boere wat die rebelle jare gelede ondersteun het.
Die beplande trek na Koegoekoep oor Grondneus moes egter laat vaar word, aangesien die terrein onbegaanbaar was. Hierdie verandering was teleurstellend, aangesien die gebied ’n besondere historiese betekenis dra.
Die groep het daarna na Zwartmodder langs die Moloporivier beweeg, waar hulle ’n indrukwekkende gesig beleef het: ’n rivier in vloed wat oor ’n afstand van bykans twee kilometer oor die pad gestroom het.
Ten spyte van die uitdagings het die deelnemers die unieke skoonheid van die Kalahari beleef – van rooi duine tot oop vlaktes en ’n indrukwekkende sterrehemel. Belangriker nog, hulle het hegte bande gevorm en geskiedenis op ’n lewende wyse ervaar.
Vir baie was Rebelspoorvasbyt 2026 nie net ’n staptoer nie, maar ’n diepgaande ervaring wat hulle lank sal bybly – en een wat reeds die lus wek om volgende jaar weer deel te neem.