’n Suid-Afrikaans-gebore omgewingsaktivis is ná slegs een dag as volhoubaarheidshoof van Tata Steel Nederland afgedank nadat Nederlandse media onthul het dat hy in Suid-Afrika by ’n regse groepering betrokke was.
Donald Pols, wat in 1972 in Pretoria gebore is, het op 1 Junie as Tata Nederland se hoof van volhoubaarheid en kommunikasiedirekteur begin werk. Ná net een dag in die pos het Tata sy kontrak met onmiddellike ingang beëindig en gesê Pols was nie eerlik oor sy verlede nie.
“In die afgelope dae het dit duidelik geword dat bykomende inligting oor sy agtergrond aan die lig gekom het. Hierdie inligting het ons besluit beïnvloed en is nie voorheen met die maatskappy gedeel nie,” het Tata in ’n verklaring gesê.
Volgens die maatskappy is nie alle inligting wat belangrik was vir ’n deeglike beoordeling van sy aanstelling, bekend gemaak nie.
Hoewel Tata nie gesê het presies wat Pols uit sy CV weggelaat het nie, het Nederlandse media bewyse gevind dat hy in die vroeë 1990’s ’n leier van die Afrikaner Studentefront was. Die organisasie was ’n regse studentebeweging wat onder meer aan die Universiteit van Pretoria aktief was.
In ’n onderhoud met die Nederlandse publikasie NRC het Pols gesê die standpunte van die Afrikaner Studentefront was “verwerplik” en “baie verkeerd”. Hy het gesê hy kyk vandag met afsku terug op sy betrokkenheid en glo die groep het hom op ’n pad geplaas waaroor hy diep spyt is.
“Met geweld, indien nodig”
Getuienis voor die Waarheids- en Versoeningskommissie in 1996 het ’n voormalige lid van die studentegroep aangehaal wat gesê het Pols was die organisasie se leier.
Jean Pierre du Plessis, wat deel van die bestuur van die groep was, het gesê die organisasie het tydens ’n vergadering in 1991 aan die Universiteit van Pretoria besluit om Nelson Mandela se toespraak te ontwrig “met geweld, indien nodig”.
“Dit was ’n reaksionêre groep in die sin dat ons politieke byeenkomste van ons teenstanders, soos die ANC, bygewoon het en probeer ontwrig het,” het hy gesê.
Pols is ook aangehaal in ’n artikel van die Chicago Tribune uit April 1991 waarin hy beweer het die studentegroep is uitgelok om die verhoog te bestorm.
“Ons het linksgesinde studente op kampus, wat Mandela genooi het om te praat, herhaaldelik gewaarsku dat die vergadering emosies sou aanwakker wat nie beheer kon word nie. Die vergadering het ondanks ons waarskuwings voortgegaan,” het hy gesê.
Die Afrikaner Studentefront het ’n swart, rooi en wit vlag gebruik wat geskoei was op dié van die Afrikaner Weerstandsbeweging (AWB). Die vlag het ’n Odal-rune vertoon, wat deur die Amerikaanse Anti-Defamation League as ’n neo-Nazi-simbool geklassifiseer word.
Pols het in sy onderhoud met NRC gesê die rune was reeds deel van die simbool toe hy by die organisasie aangesluit het en beklemtoon dat hy dit vandag ten sterkste verwerp.
Hy het verder gesê sy sienings het heeltemal verander nadat hy in 1993 na Nederland verhuis het. Volgens hom het dit hom laat wonder hoe hy ooit so “dom” kon gewees het. NRC berig dat hy steeds kontak hou met sommige van sy vriende uit daardie tyd.
Pols se besluit om by Tata aan te sluit het ook die Nederlandse omgewingsorganisasie Vriende van die Aarde verras, waar hy sedert 2015 as direkteur gedien het.
Die organisasie het verlede maand in ’n verklaring gesê hulle verstaan nie waarom hy besluit het om by die staalvervaardiger aan te sluit nie en dat hulle paaie met hom sou skei.
“Ons is verras deur Donald Pols se vertrek en baie teleurgesteld oor sy besluit om by Tata Steel aan te sluit, een van die grootste besoedelaars in Nederland,” het Marty Smits, voorsitter van die organisasie se toesighoudende raad, gesê.
Voordat vrae oor sy verlede na vore gekom het, het Pols sy skuif na Tata beskryf as ’n geleentheid om verandering van binne die maatskappy te help bewerkstellig.
“By Tata Steel het ek die geleentheid om te wys dat industriële volhoubaarheid nie net iets is wat van buite af afgedwing kan word nie, maar ook iets wat van binne af gedryf kan word,” het hy verlede maand gesê.
