Die Amerikaanse president, Donald Trump, het Iran se reaksie op Washington se jongste voorstel om die oorlog te beëindig as “totaal onaanvaarbaar” bestempel, nadat Teheran aangedui het dat dit nie sy strategiese hefboom in die Straat van Hormuz sonder toegewings sal prysgee nie.
Die besonderhede van Iran se reaksie is nie openbaar gemaak nie, maar volgens Amerikaanse mediaberigte het Teheran se teenvoorstel gefokus op die beëindiging van die oorlog en die verkryging van waarborge dat vyandelikhede nie hervat sal word nie, sonder om enige van die kern-toegewings te bied wat Washington eis.
“Ek het pas die reaksie van Iran se sogenaamde ‘verteenwoordigers’ gelees. Ek hou nie daarvan nie — HEELTEMAL ONAANVAARBAAR!” het Trump Sondag op Truth Social geskryf. Hy het vroeër aan Axios gesê die Iraanse antwoord is “onvanpas”, maar het nie verder uitgebrei nie.
Volgens berigte het Iran se reaksie gevra vir ’n breër beëindiging van vyandelikhede op verskeie fronte, insluitend Libanon, voordat die Straat van Hormuz heropen word en verdere kernonderhandelinge plaasvind. Trump dring egter steeds aan op onmiddellike beperkings op Iran se kernprogram en het herhaaldelik gedreig om grootskaalse militêre optrede te hervat indien Teheran nie aan die VSA se voorwaardes voldoen nie.
Trump het die skietstilstand herhaaldelik verleng en voer aan dat Iran se leierskap verdeeld is en nie ’n eensgesinde reaksie kan lewer nie. Iraanse amptenare het egter Washington se voorwaardes openlik verwerp en beskuldig die VSA daarvan dat hulle onderhandelinge wil omskep in ’n vorm van oorgawe nadat hulle nie hul doelwitte op die slagveld bereik het nie.
Teheran het ook duidelik gemaak dat dit beheer oor die Straat van Hormuz as ’n kernonderhandelingshefboom beskou. Mohammad Mokhber, ’n senior raadgewer van Iran se opperleier, het die strategiese waarde van die seeweg met ’n “atoombom” vergelyk en belowe dat Iran nie “die winste van hierdie oorlog sal prysgee nie”.
Die jongste uitruil volg op weke van brose diplomasie en sporadiese botsings rondom die Straat van Hormuz, waar die VSA ’n vlootblokkade toegepas het en Iran gepoog het om beheer oor die strategiese waterweg te behou.
Volgens Axios het Amerikaanse amptenare gehoop dat Iran se lankverwagte reaksie, ná ’n vertraging van tien dae, vordering sou toon. ’n Iraanse bron het egter Trump se ontevredenheid afgemaak en aan Tasnim gesê dat Teheran se voorstel daarop gemik is om Iran se regte te beskerm, eerder as om die Amerikaanse president tevrede te stel.
Die diplomatieke terugslag kom ook te midde van toenemende spanning oor moontlike Europese betrokkenheid in die Golfstreek. Frankryk en Brittanje oorweeg ’n multinasionale sending om vaart in die Straat van Hormuz te beveilig, terwyl Teheran gewaarsku het dat enige sodanige ontplooiing ’n onmiddellike reaksie sal ontlok.
