Inflasie op produksievlak het in Maart sterker as verwag toegeneem, grootliks as gevolg van stygende brandstofkoste wat met die konflik in Iran verband hou. Tog is daar ’n mate van verligting, aangesien vleispryse begin stabiliseer.
Statistieke Suid-Afrika se jongste data toon dat die produsenteprysindeks (PPI) tot 2,3% op ’n jaargrondslag gestyg het, vergeleke met 1,8% in Februarie. Hierdie maatstaf reflekteer pryse wat vervaardigers ontvang en dien dikwels as ’n vroeë aanduiding van toekomstige verbruikersinflasie.
Ekonome meen die styging oortref markverwagtinge, met hoër brandstofpryse as die hoof dryfkrag. Die vooruitsigte vir verdere inflasie het ook verswak, aangesien internasionale spanning pryse wêreldwyd opstoot. Indien hierdie tendens voortduur, kan dit uiteindelik sterker deurwerk na die pryse wat verbruikers betaal.
Brandstof het ’n noemenswaardige rol gespeel, met petrol- en dieselpryse wat aansienlik maand-tot-maand gestyg het. Alhoewel jaarlikse dalings in hierdie pryse steeds bestaan, het die tempo van dié afnames merkbaar vertraag.
Vleispryse bring effense verligting
Teenoor die breër inflasiedruk het voedselinflasie ’n bietjie afgekoel, veral danksy stadiger stygings in vleispryse. Die tempo waarteen vleis duurder word, het duidelik afgeneem, wat help om die algehele druk op voedselkoste te temper.
Kenners skryf hierdie ontwikkeling toe aan verbeterde omstandighede in die vleissektor, insluitend beter beheer oor siektes soos bek-en-klouseer en groter invoerondersteuning. Die koste van lewende diere en verwante produkte het ook begin afneem, wat aandui dat die sektor besig is om te stabiliseer.
Graan en vars produkte toon gemengde prentjie
Pryse van graanprodukte en verwante items daal steeds, maar teen ’n stadiger tempo as voorheen. Dieselfde geld vir vrugte en groente, waar prysstygings nou meer gematig is.
Nietemin waarsku ekonome dat duurder brandstof in die toekoms ’n opwaartse effek op voedselpryse kan hê, aangesien vervoer- en produksiekoste toeneem.
Die wêreldwye mark speel ook ’n rol. Die konflik in die Midde-Ooste en ontwrigtings in olievoorsiening het oliepryse skerp laat styg. Dit, tesame met ’n swakker rand en ’n sterker dollar, verhoog die plaaslike koste van ingevoerde produkte en brandstof.
Krag- en waterkoste bly ’n groot las
Terwyl voedselpryse in sekere kategorieë afkoel, bly nutsdienste ’n groot bron van inflasiedruk. Elektrisiteits- en waterpryse het beduidend gestyg, met kragtariewe wat vinnig versnel het.
Die kombinasie van hoër energie-, brandstof- en invoerkoste dui daarop dat inflasiedruk in die komende maande waarskynlik sal toeneem, met verbruikers wat moontlik in die tweede kwartaal nog meer onder druk kan kom.
