’n Baanbrekende chirurgiese prosedure wat onlangs in Pretoria uitgevoer is, bring nuwe hoop vir mense wat aan demensie ly en hul families wat daagliks die pyn van geheueverlies beleef.
Die operasie is deur dr. Ben Moodie, ’n rekonstruktiewe en plastiese chirurg, uitgevoer – die eerste keer dat dié prosedure op die vasteland van Afrika plaasgevind het. Internasionaal is soortgelyke operasies reeds in China gedoen, waar pasiënte merkbare verbetering getoon het.
Volgens Moodie is demensie lank reeds ’n siekte waarvoor min werklike oplossings bestaan het. Hy meen hierdie nuwe benadering kan ’n keerpunt wees, aangesien dit daarop gemik is om pasiënte se lewenskwaliteit te verbeter en moontlik die tempo van agteruitgang te vertraag.
Die operasie fokus daarop om die brein se vermoë te verbeter om skadelike afvalstowwe, wat met demensieverwante siektes verbind word, effektief af te voer. Nuwe navorsing dui daarop dat die opbou van hierdie gifstowwe ’n groot rol speel in die ontwikkeling en verergering van demensie.
Die prosedure self is kompleks en neem sowat ses uur. Dit behels onder meer die identifisering van limfvate in die liggaam, wat met behulp van spesiale kleurstowwe opgespoor word. Hierdie vate en limfknope word dan aan nabygeleë are gekoppel om die dreinering van afvalstowwe te verbeter, wat uiteindelik die brein se funksionering kan ondersteun.
Moodie het die tegniek verfyn in samewerking met prof. JP Hong van Korea, wat reeds ervaring met die prosedure het. Hy het ook na China gereis om eerstehands te sien hoe die operasie uitgevoer word en het daarna verdere aanpassings gemaak op grond van internasionale navorsing.
Die eerste Suid-Afrikaanse pasiënt wat die operasie ondergaan het, is ’n 70-jarige man van Pretoria met gevorderde demensie. Volgens Moodie het hy oor die afgelope paar jaar merkbaar agteruitgegaan, met ernstige probleme rondom geheue, spraak en beweging.
Voor die operasie kon die pasiënt slegs een-woord sinne vorm en het hy soms glad nie op vrae gereageer nie. Reeds die oggend ná die prosedure was daar egter merkbare veranderinge: hy kon weer volsinne gebruik en beter op gesprek reageer.

olgens Moodie se terugvoer het die pasiënt se familie ook positiewe veranderinge opgemerk, insluitend verbeterde geheue en groter herkenning van mense wat hy lanklaas gesien het.
Hoewel die operasie nie as ’n genesing beskou word nie, glo Moodie dit kan help om die tempo van die siekte te vertraag en moontlik sekere funksies gedeeltelik te herstel. Die pasiënt sal oor die volgende ses maande noukeurig gemonitor word om te bepaal hoe volhoubaar die verbetering is.
Internasionaal is die potensiaal van hierdie prosedure aanvanklik by toeval ontdek, toe dokters in China opgemerk het dat ’n pasiënt se demensietoestand verbeter het ná ’n soortgelyke operasie. Sedertdien is verdere studies gedoen en het verskeie pasiënte positiewe resultate getoon.
Moodie meen die prosedure kan ’n belangrike bydrae lewer tot die Suid-Afrikaanse mediese veld, veral in ’n tyd waar demensie wêreldwyd toeneem en effektiewe behandelingsopsies beperk is.
Vir baie families bied hierdie ontwikkeling nuwe hoop dat hul geliefdes nie noodwendig onherroeplik verlore is nie, maar dat daar dalk nog maniere is om ’n deel van hul herinneringe en persoonlikheid te herstel.
Volgens Moodie se terugvoer het die pasiënt se familie ook positiewe veranderinge opgemerk, insluitend verbeterde geheue en groter herkenning van mense wat hy lanklaas gesien het.
Hoewel die operasie nie as ’n genesing beskou word nie, glo Moodie dit kan help om die tempo van die siekte te vertraag en moontlik sekere funksies gedeeltelik te herstel. Die pasiënt sal oor die volgende ses maande noukeurig gemonitor word om te bepaal hoe volhoubaar die verbetering is.
Internasionaal is die potensiaal van hierdie prosedure aanvanklik by toeval ontdek, toe dokters in China opgemerk het dat ’n pasiënt se demensietoestand verbeter het ná ’n soortgelyke operasie. Sedertdien is verdere studies gedoen en het verskeie pasiënte positiewe resultate getoon.
Moodie meen die prosedure kan ’n belangrike bydrae lewer tot die Suid-Afrikaanse mediese veld, veral in ’n tyd waar demensie wêreldwyd toeneem en effektiewe behandelingsopsies beperk is.