’n Nier wat van ’n geneties aangepaste vark na ’n mens oorgeplant is, het 271 dae lank gefunksioneer – die langste tydperk wat nóg vir so ’n oorplanting aangeteken is.
Tim Andrews, wat eindstadium-niersiekte weens tipe 2-diabetes gehad het, was 66 jaar oud toe hy op 25 Januarie 2025 die varknier ontvang het.
Volgens dokters van Mass General Brigham in die VSA het die nier onmiddellik ná die oorplanting begin funksioneer. Besonderhede oor die geval is in die mediese vaktydskrif The Lancet gepubliseer.
Vir Andrews het die oorplanting beteken dat hy maande lank nie hospitaal toe hoef te gaan vir dialise, waartydens ’n masjien sy bloed filtreer, nie.
Hy het die moontlikheid van die varknieroorplanting as “hoop” en ’n “lig aan die einde van die tonnel” beskryf.
“Hoop is die belangrikste ding – die kans om vry van die [dialise]masjien te wees en jou lewe te leef,” het hy gesê.
Die varknier het 271 dae lank gefunksioneer voordat dit in Oktober 2025 verwyder is nadat dit begin faal het.
Andrews moes daarna 82 dae lank dialise ontvang voordat hy in Januarie vanjaar ’n menslike skenkernier gekry het. Dié nier funksioneer volgens die beskikbare inligting goed.
Die mediese span meen die geval wys dat varkorgane moontlik as ’n “brug” gebruik kan word totdat ’n geskikte menslike skenkerorgaan beskikbaar raak.
Die moontlikheid is belangrik weens die tekort aan organe vir oorplantings. In die VSA wag sowat 100 000 mense op ’n nier, terwyl net ongeveer 25 000 nieroorplantings per jaar plaasvind. Meer as 7 000 mense in die Verenigde Koninkryk is ook op die nieroorplantingslys.
Andrews is voorheen meegedeel dat dit tot sewe jaar kon duur voordat hy boaan die waglys sou wees. Volgens die inligting wat aan hom gegee is, leef mense gemiddeld net sowat vyf jaar op dialise.
Varke word as besonder geskik vir xenotransplantasie beskou – die oorplanting van organe tussen verskillende spesies – omdat hul organe ongeveer die regte grootte vir mense is en daar reeds jare lange ervaring met die teel van varke bestaan.
’n Gewone varknier kan egter nie bloot in ’n mens oorgeplant word nie. Die menslike immuunstelsel sal die vreemde weefsel herken en ’n ernstige immuunreaksie ontketen wat die orgaan kan vernietig.
Navorsers het daarom Yucatan-miniatuurvarke ontwikkel wat 69 genomiese veranderings ondergaan het om hul organe meer geskik vir mense te maak.
Sommige van dié veranderings verwyder eienskappe van varkselle wat die menslike immuunstelsel herken en aanval. Ander voeg menslike DNS by wat help om die varkweefsel vir die menslike immuunstelsel minder herkenbaar te maak.
Verdere veranderings deaktiveer virusse wat in vark-DNS voorkom om infeksie te voorkom.
Daar was aanvanklik tekens dat Andrews se immuunstelsel die varknier begin verwerp, maar dokters kon dit suksesvol behandel deur sy medikasie aan te pas.
Ná ongeveer ses maande het die bloedvate in die nier egter skade begin opdoen. Die orgaan het ontsteek en uiteindelik begin faal.
Dokters weet nog nie presies waarom dit gebeur het nie, aangesien daar volgens die verslag geen tekens was dat teenliggaampies die varknier aangeval het nie.
Dr. Leonardo Riella van Mass General Brigham se sentrum vir oorplantingswetenskappe sê die tekort aan beskikbare skenkerorgane het ’n krisis veroorsaak.
Hy meen xenotransplantasie kan ’n alternatief wees vir pasiënte wat nie ’n lewende skenker het nie en hulle moontlik help om dialise te vermy totdat ’n menslike orgaan beskikbaar is.
Die dokters het in The Lancet geskryf dat Andrews se geval sowel die belofte as die oorblywende uitdagings van kliniese nier-xenotransplantasie illustreer.