’n Jong kind het Woensdag een van Suid-Afrika se hoogste howe binnegestap met die las van ’n traumatiese ervaring – maar nie alleen nie. Langs die kind was Toffee Beanz, ’n terapiehond wie se rol dit was om ondersteuning en vertroosting te bied.
In ’n baanbrekende stap vir die land se regstelsel het die Wes-Kaapse Hooggeregshof die eerste hof in Suid-Afrika geword wat ’n terapiehond toelaat om ’n kindergetuie tydens hofverrigtinge te vergesel.
Die mylpaal is grootliks te danke aan die Jelly Beanz-stigting, ’n niewinsorganisasie wat hom daarvoor beywer dat die regstelsel meer sensitief teenoor kinders moet wees.
“Kinders wat getuig, is meer as net getuies – hulle is eerstens kinders,” het die stigting in ’n verklaring gesê.
“Hierdie ontwikkeling dui op ’n groeiende verbintenis om te verseker dat die regstelsel hierdie werklikheid erken en daarvolgens optree.”
Vir kinders wat slagoffers van misdaad is, kan die hofomgewing oorweldigend wees – iets wat volgens die stigting ’n ernstige impak het op hul emosionele welstand en hul vermoë om duidelik te getuig.
Die uitvoerende direkteur van Jelly Beanz, Edith Kriel, waarsku egter dat dit nie voldoende is om bloot ’n dier in die hof te plaas nie. Die voorbereiding begin lank voordat die hofsaal betree word.
“’n Mens kan nie sommer ’n dier in ’n hoëdruk-omgewing plaas en verwag dit moet help nie – die verhouding moet eers gevestig word,” het sy gesê.
Op die dag van die verrigtinge het die kind Toffee Beanz vertrou – en volgens Kriel was daardie vertroue deurslaggewend. Sy verduidelik dat die terapeut se rol is om ’n veilige ruimte vir beide die kind en die hond te skep, sonder om die verrigtinge te ontwrig.
“Ons ondersteun die kind emosioneel, lees die situasie vir tekens van spanning en bly terselfdertyd ingestel op Toffee – om seker te maak sy bly kalm, gefokus en in staat om haar werk te doen.”
Volgens Kriel spreek die resultate vanself.
“Wanneer ’n kind bang is, wys hul hele liggaam dit – hul asemhaling verander, hul gedagtes raak deurmekaar en dit word baie moeilik om woorde te vind. Wat Toffee doen, bloot deur teenwoordig te wees, is om daardie siklus te onderbreek.”
“Sy help die kind om veilig genoeg te voel om duidelik te kommunikeer en meer effektief te getuig.”
Die stigting beklemtoon dat kindergetuies wat geweld ervaar het, ’n hoë risiko loop vir trauma en langdurige sielkundige skade.
Veral kommerwekkend is dat slegs ’n klein persentasie sake waarin kinders sleutelgetuies is, tot skuldigbevinding lei. Wanneer ’n kind nie duidelik kan getuig nie omdat hulle oorweldig word deur vrees, faal die regstelsel hulle twee keer – eers as slagoffer, en dan weer as getuie.
Tydens Woensdag se verrigtinge het Toffee Beanz die kind gehelp om deurgaans kalm en selfversekerd te bly.
Die gebruik van diens- en terapiehonde om kindergetuies te ondersteun, is reeds internasionaal gevestig, en navorsing toon dat dit spanning verminder en die algehele hofervaring vir kinders verbeter.
“In my jare se werk met getraumatiseerde kinders het ek geleer dat genesing en moed selde in isolasie plaasvind. Kinders wat trauma ervaar het, voel dikwels baie alleen. Die hof versterk daardie gevoel,” het Kriel gesê.
“Woensdag was dit vir een kind in Kaapstad anders.”
