Iran het geëis dat hy vergoed word vir die skade wat deur die VSA en Israel se aanvalle aangerig is, terwyl die land by sy standpunt bly en streeksmoondhede voortgaan met pogings om ’n einde aan die konflik te bemiddel.
Teheran se verteenwoordiger by die Verenigde Nasies het Dinsdag gesê vyf streeklande moet vergoeding betaal, aangesien hul grondgebied volgens hom gebruik is om aanvalle op Iran te loods.
Iran het ook voorgestel dat vergoeding vir skade deur middel van ’n protokol oor die Straat van Hormuz ingevorder kan word. Dit kan ’n heffing insluit op skepe wat deur dié strategiese waterweg vaar.
Volgens ’n vroeë skatting het Iran sowat $270 miljard se direkte en indirekte skade gely sedert die begin van die VSA-Israel-konflik op 28 Februarie. Die regering se woordvoerder, Fatemeh Mohajerani, het dit Dinsdag in ’n onderhoud gesê.
Sy het nie ’n uiteensetting van die skade gegee nie, maar aangedui dat die kwessie van vergoeding tydens verlede week se samesprekings tussen Teheran en Washington in Pakistan bespreek is en weer in toekomstige onderhandelinge ter sprake sal kom.
Die regering is steeds besig om die omvang van skade aan kritieke infrastruktuur te bepaal. Olie- en gasaanlegte, petrochemiese ondernemings, staalfabrieke en aluminium-aanlegte, asook militêre fasiliteite, is herhaaldelik geteiken.
Dit sal jare neem om die skade ten volle te herstel.
Brûe, hawens en spoorwegnetwerke, universiteite en navorsingsentrums, asook verskeie kragstasies en ontsoutingsaanlegte, is ook direk getref. Terselfdertyd is ’n groot aantal hospitale, skole en burgerlike wonings beskadig of vernietig.
Mohajerani het vroeër die week aan staatsmedia gesê dat die huidige ekonomiese werklikhede beteken die regering beskik nie oor die middele om burgers te vergoed wie se huise beskadig of vernietig is nie.
Intussen het die sekretaris van die Vereniging van Iranse Lugrederye, Maghsoud Asadi Samani, gesê 60 burgerlike vliegtuie is buite werking gestel, waarvan 20 heeltemal deur die VSA en Israel vernietig is.
Hy het bygevoeg dat Iran slegs sowat 160 passasiersvliegtuie oor het wat nog in diens is. Die meeste is oud en word met moeite operasioneel gehou weens ’n tekort aan onderdele en dienste, hoofsaaklik as gevolg van streng Amerikaanse sanksies.
Volgens Samani het lugrederye ook groot inkomsteverliese gely tydens die Nowruz- of Persiese Nuwejaarvakansie laat in Maart. Hul gesamentlike verliese het binne 40 dae van oorlog meer as 300 triljoen rial (ongeveer $190 miljoen) beloop.
Verskeie internasionale lughawens, insluitend dié in Teheran, Tabriz, Urmia en Khorramabad, is ernstig beskadig nadat aanloopbane, beheertorings en hangars herhaaldelik getref is.
Ten spyte van die omvang van die skade en die impak van die Amerikaanse see-blokkade op Iran se hawens, wat Maandag begin het, het Iranse owerhede aangedui dat hulle nie groot toegewings in onderhandelinge met Washington oorweeg nie, insluitend oor kernverryking.
Ebrahim Rezaei, woordvoerder van die parlement se Nasionale Veiligheids- en Buitelandse Beleidskomitee, het op sosiale media gesê die twee weke lange skietstilstand wat verlede week aangekondig is, moet nie verleng word nie. Volgens hom sal dit die VSA en Israel bloot die geleentheid gee om hul wapens aan te vul en hul posisies te versterk.
“Hulle moet óf Iran se regte erken, insluitend ons beheer oor die Straat van Hormuz, óf terugkeer na oorlog,” het hy gesê.
Volgens die Stockholm Internasionale Vredesnavorsingsinstituut (SIPRI) het Iran in 2024 nagenoeg $8 miljard aan militêre besteding toegeken. Amptenare het intussen belowe om dié begroting te verdriedubbel ná missieluitruilings met Israel later daardie jaar.
Die regering staan egter ook onder druk weens jare se begrotingstekorte, wat toegeskryf word aan plaaslike wanbestuur en korrupsie, asook Amerikaanse sanksies.
Die byna totale internet-afsluiting wat deur die staat op meer as 90 miljoen Iraniërs afgedwing is, vererger die land se ekonomiese probleme en frustreer burgers reeds vir ’n sewende week.
Na groot golwe van afdankings en verlore sakegeleenthede weens die onderbreking, het die regering gesê hy het nie direkte beheer oor die situasie nie en plaas die verantwoordelikheid by die Hoogste Nasionale Veiligheidsraad.
Afshin Kolahi, hoof van ’n kommissie van die Iranse Kamer van Koophandel, het tydens ’n videokonferensie gesê die internet-afsluiting veroorsaak daagliks tot $80 miljoen se direkte en indirekte ekonomiese skade.
“Ons verloor elke dag die ekwivalent van vier B1-brûe. Ons verloor elke dag twee mediumkapasiteit-kragstasies – en ons doen dit aan onsself,” het hy gesê, met verwysing na die koste van die internet-afsluiting en die bombardemente.
Die Ministerie van Inligting- en Kommunikasietegnologie het die video van sy opmerkings op sosiale media gedeel.
In Januarie, toe die staat ’n byna totale internet-afsluiting van 20 dae ingestel het tydens landwye anti-regeringsbetogings waarin duisende mense gesterf het, het die ministerie gewaarsku dat baie aanlyn-ondernemings nie langer as drie weke sonder internet kan voortbestaan nie.
