Die Stad Tshwane het ’n voorstel verdedig om Wonderboom Nasionale Lughawe te herdoop ter ere van die Ndebele-volk, wat volgens die stad histories uit die gebied verdryf is.
Joel Masilela, voorsitter van die Artikel 79-komitee vir Ekonomiese Ontwikkeling en Ruimtelike Beplanning, het kritiek van opposisiepartye verwerp. Hulle voer aan dat die proses ’n onnodige vermorsing van openbare geld sal wees.
Volgens Masilela is die doel van die voorstel om erkenning te gee aan die geskiedenis van swart gemeenskappe wat reeds in die gebied gewoon het voordat koloniale nedersettings daar ontstaan het. Hy het bygevoeg dat die stad steeds daartoe verbind is om die lughawe internasionaal te vestig en dit finansieel volhoubaar te maak.
Die voorstel is reeds goedgekeur vir openbare kommentaar.
Die burgemeesterskomiteelid vir Ekonomiese Ontwikkeling en Ruimtelike Beplanning, Sarah Mabotsa, sê die aansoek is oorspronklik in April 2018 deur Jan Mthimkhulu Mahlangu ingedien en in 2024 weer voorgelê. Dit word nou oorweeg ingevolge die stad se beleid oor geografiese name, wat in 2023 aanvaar is.
Volgens Mabotsa is die doel van die voorstel om die Ndebele-volk as die oorspronklike grondbesitters van die gebied waar die lughawe geleë is, te erken.
Sy verduidelik dat die naam “Wonderboom” afkomstig is van die bekende wildevyeboom in die Wonderboom Natuurreservaat. Die boom, wat na raming meer as 1 000 jaar oud is, is in 1836 deur die Voortrekkerleier Hendrik Potgieter benoem en het later ook met Geloftedagherdenkings geassosieer geraak.
Mabotsa sê die boom is in 1870 deur ’n brand beskadig en later deur siektes aangetas. Verskeie takke het egter wortel geskiet en nuwe stamme gevorm, wat die boom se blaredak oor die jare laat uitbrei het.
Sy het bevestig dat inwoners en ander belanghebbendes die geleentheid sal kry om kommentaar op die voorgestelde naamsverandering te lewer voordat ’n finale besluit geneem word. Besonderhede oor die openbare deelnameproses sal later bekend gemaak word.
Opposisiepartye bevraagteken intussen die tydsberekening en waarde van die voorstel.
Die DA-raadslid en voormalige burgemeesterskomiteelid vir Paaie en Vervoer, Dikeledi Selowa, sê die lughawe worstel steeds met bedryfs- en finansiële probleme. Volgens haar het die stad reeds erken dat die lughawe vir verskeie jare teen ’n verlies bedryf word, en dat slegs vyf van die agt beplande herstelmaatreëls voltooi is.
Selowa meen ook dat die herdoop van die lughawe bloot een geskiedkundige verhaal met ’n ander sal vervang, eerder as om ruimte vir verskillende geskiedenisse te laat. Sy het daarop gewys dat die lughawe se rol tydens die Tweede Wêreldoorlog nie geïgnoreer behoort te word nie.
Die DA se hoofsweep in Tshwane, Dana Wannenburg, beskryf die lughawe as ’n belangrike ekonomiese bate met die potensiaal om beleggings, toerisme, groei in die lugvaartbedryf en werkskepping te bevorder.
Volgens Wannenburg behoort die fokus eerder op die lughawe se langtermyn-volhoubaarheid en uitbreiding te wees. Hy sê die DA steun die ondersoek na ’n deursigtige publiek-private vennootskap waarin die private sektor kan belê en bestuurshulp kan bied, terwyl die stad eienaarskap van die lughawe behou.
